Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέο πλαίσιο για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα ενάντια στην κλιματική αλλαγή

Κρυσταλί Μπούρχα
Senior Advisor
Συμβούλιο ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Κωνσταντίνος Διαμαντούρος
Μόνιμος Αντιπρόσωπος ΣΕΒ στην BusinessEurope και την ΕΕ

Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 31 Οκτωβρίου 2026

Το καλοκαίρι του 2026 με τους παρατεταμένους καύσωνες ανέδειξε την αναγκαιότητα μιας νέας και ενιαίας προσέγγισης της ΕΕ για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς της στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε στις 27 Οκτωβρίου ένα Ευρωπαϊκό Πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, πυρήνας του οποίου είναι η πρόταση για Ευρωπαϊκό Νόμο για την Κλιματική Ανθεκτικότητα.

Παρότι η νομοθετική πρόταση δεν επιβάλλει άμεσα νέες υποχρεώσεις στις επιχειρήσεις, αλλάζει ωστόσο σημαντικά τις παραδοχές βάσει των οποίων θα σχεδιάζονται υποδομές, επενδύσεις, χρηματοδοτήσεις, ασφαλίσεις και δημόσιες προμήθειες. Τα πέντε κεντρικά στοιχεία της πρότασης είναι τα εξής:

• Νέα κοινή παραδοχή κινδύνου. Εισάγεται «τροχιά αναφοράς» θέρμανσης: 1,5°C έως το 2030, 2°C έως το 2050, 3°C έως το 2100. Αυτή γίνεται η βάση για αποφάσεις πολιτικής, περιουσιακά στοιχεία και επενδύσεις.
  • Ο φυσικός κλιματικός κίνδυνος μπαίνει στους ισολογισμούς. Η Επιτροπή θα εργαστεί για την ενσωμάτωσή του σε αποτιμήσεις και λογιστικές πρακτικές. Αναθεωρείται η Ταξινομία και η ΕΤΕπ αναπτύσσει εργαλεία ελέγχου επενδύσεων.
  • Η ανθεκτικότητα γίνεται κριτήριο ανάθεσης. Η πρόταση Κανονισμού για τις δημόσιες συμβάσεις (Public Procurement Act) αναγνωρίζει ρητά την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα ως κριτήρια ποιότητας.
  • Ανοίγει μια νέα αγορά. Η παγκόσμια αγορά λύσεων ανθεκτικότητας εκτιμάται περίπου σε 3,5 τρισ. ευρώ έως το 2050. Προβλέπονται φορολογικά κίνητρα, διευκόλυνση κρατικών ενισχύσεων και χρηματοδότηση ΕΤΕπ τουλάχιστον 30 δισ. ευρώ (2026–2030).
  • Η ασφαλιστική κάλυψη θα επανεξεταστεί. Συγκροτείται Climate Insurance Alliance με πρώτα μέτρα έως το τέλος του 2027. Ιστορικά, μόνο περίπου το 25% των ζημιών από φυσικές καταστροφές στην ΕΕ ήταν ασφαλισμένο.

Για τις ευρωπαϊκές και ελληνικές βιομηχανίες το θέμα είναι άμεσα επιχειρησιακό: λειψυδρία, καύσωνες, πυρκαγιές και πλημμύρες αποτελούν ήδη παράγοντες σημαντικών κινδύνων για την παραγωγική διαδικασία, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ανταγωνιστικότητά τους.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κόστος της οικονομικής ζημίας λόγω ακραίων κλιματικών φαινομένων μεταξύ 2022-2025  ανήλθε σε € 200 δις (€ 50 δις ανά έτος). Ως εκ τούτου, η ανθεκτικότητα δεν είναι θέμα απλής συμμόρφωσης αλλά αφορά πλέον τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να συνεχίζουν αδιάκοπα τις δραστηριότητές τους και να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υπολογίζει τις επενδυτικές ανάγκες για την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας σε € 70 δις ετησίως, και δεδομένων των δημοσιονομικών περιορισμών, η μερίδα του λέοντος των πόρων θα πρέπει να κινητοποιηθεί από τον ιδιωτικό τομέα σε συνεργασία με δημόσιους πόρους σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το Συμβούλιο ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη προωθεί σταθερά την ενσωμάτωση της κλιματικής διάστασης στον στρατηγικό σχεδιασμό και στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων, ως κρίσιμη προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει ενεργά τις επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν την έκθεσή τους στους κλιματικούς κινδύνους, να ενσωματώνουν την κλιματική ανθεκτικότητα στη λειτουργία και να υιοθετούν τα κατάλληλα σχέδια προσαρμογής.

Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι διαθέσιμη εδώ

Η νομοθετική πρόταση είναι διαθέσιμη εδώ