Απλούστερη και αποτελεσματική Κοινωνική Ευρώπη με μείωση του ρυθμιστικού / κανονιστικού κόστους της

Χρήστος Α. Ιωάννου
Σύμβουλος Διοίκησης ΣΕΒ

Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 31 Αυγούστου 2026

H BusinessEurope δημοσίευσε  χρήσιμα συμπεράσματα της έρευνας που πραγματοποίησε (για περισσότερα πιέστε εδώ) για την επανεξέταση από την ΕΕ του διοικητικού – ρυθμιστικού κόστους  που επιβάλλεται στις επιχειρήσεις των κρατών-μελών από κοινωνικές / εργασιακές κοινοτικές Οδηγίες και Κανονισμούς. Στην έρευνα συμμετείχαν στελέχη 455 επιχειρήσεων κρατών-μελών ΕΕ, 192 εργοδοτικών ενώσεων εθνικών και κλαδικών, και 90 πολυεθνικών επιχειρήσεων με τα κεντρικά τους (HQ) στην ΕΕ.

Στόχος είναι η θέσπιση απλούστερων, εξίσου αποτελεσματικών, ευρωπαϊκώνκοινωνικών ρυθμίσεων και η επίτευξη ορθής ισορροπίας μεταξύ της προστασίας των εργαζομένων και της διασφάλισης ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά.  Οι επιχειρήσεις έχουν επίγνωση του ρυθμιστικού κόστους. Κυμαίνεται ανά τομέα ρυθμίσεων. Μακροχρόνιες, προβεβλημένες ρυθμίσεις (π.χ. χρόνου εργασίας) αφορούν όλους, τεχνικές/εξειδικευμένες Οδηγίες (π.χ. αμίαντος) αφορούν τους άμεσα επηρεαζόμενους κλάδους.

Στις 17 Οδηγίες/Κανονισμούς που εξετάσθηκαν, το ρυθμιστικό κόστος συνδέεται περισσότερο με όσες συνεπάγονται εκτεταμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, επαναλαμβανόμενες υποχρεώσεις τεκμηρίωσης ή πολύπλοκες διαδικασίες συμμόρφωσης. Η Οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια (71% των ερωτηθέντων) και η Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων εταιρικής βιωσιμότητας (70%) αξιολογούνται συχνότερα ως συνεπαγόμενες πολύ υψηλό ή υψηλό κόστος. Ακολουθούν η εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου για την ασφάλεια και την υγεία, η τεκμηρίωση και οι προληπτικές υποχρεώσεις (68%), οι απαιτήσεις διασυνοριακής τεκμηρίωσης κοινωνικής ασφάλισης για την απόσπαση εργαζομένων (ευρωπαϊκό έντυπο A1 για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, 63%) και οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων για τον χρόνο εργασίας (55%). Για τις μικρές επιχειρήσεις ως υψηλότερου κόστους θεωρούνται οι τρεις Οδηγίες  για την μισθολογική διαφάνεια, τον χρόνο εργασίας και τις διαφανείς και προβλέψιμες συνθήκες εργασίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ρυθμιστικό κόστος υπερβαίνει κατά πολύ την απλή διοικητική γραφειοκρατία. Το κόστος που δημιουργείται από διαφορετικές ρυθμίσεις είναι συχνά σωρευτικό, ακόμη και όταν απαιτούνται τα ίδια δεδομένα καθώς είναι συνδυασμός:

• Διοικητικού κόστους, για συλλογή δεδομένων, πολλαπλές υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων, τήρηση αρχείων και αλληλεπίδραση με πολλαπλές αρχές, που συχνά ζητούν τα ίδια δεδομένα σε διαφορετικές μορφές.
• Οικονομικού κόστους, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων σε συστήματα πληροφορικής, εξωτερικές νομικές υπηρεσίες, υπηρεσίες συμβούλων και μετάφρασης, ελέγχων και επαληθεύσεων.
• Κόστους συμμόρφωσης και λειτουργίας, για αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, στις μισθολογικές δομές, στις αποφάσεις στελέχωσης και στις εσωτερικές διαδικασίες.
• Νομικού κόστους και «κόστους κατακερματισμού», που προκύπτει από αποκλίνουσες εθνικές μεταφορές στο εσωτερικό δίκαιο, τη νομική αβεβαιότητα και την ασυνεπή εφαρμογή και επιβολή των κανόνων.

Οι προτάσεις της BusinessEurope αφορούν:

• Απλούστευση των κανονιστικών απαιτήσεων για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης, ιδίως λαμβάνοντας συστηματικά υπόψη τον σωρευτικό αντίκτυπο των διαφορετικών ρυθμίσεων σε επίπεδο: α) ΕΕ, β) προϋπαρχουσών εθνικών νόμων γ) συλλογικών συμβάσεων, αποφεύγοντας τις συχνές περιττές επικαλύψεις.
• Διασφάλιση της αναλογικότητας, ιδίως μέσω της καλύτερης αξιολόγησης του αναμενόμενου κόστους συμμόρφωσης υπό το πρίσμα των τεσσάρων συνιστωσών κόστους που προαναφέρθηκαν, επιδιώκοντας τον μετριασμό του από την αρχή, κατά τη σύνταξη της νομοθεσίας της ΕΕ.
• Ενίσχυση του ρυθμιστικού ρόλου στον κοινωνικό διάλογο και τις συλλογικές συμβάσεις ως μηχανισμό για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, ιδίως αποφεύγοντας διατάξεις που «μικροδιαχειρίζονται» τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εκπληρώνονται οι υποχρεώσεις.
• Δημιουργία διαλειτουργικών ψηφιακών συστημάτων μέσω επαρκώς εναρμονισμένων διοικητικών εντύπων (π.χ. για την διασυνοριακή κινητικότητα εργαζομένων στην Ενιαία Αγορά) καθιστώντας δυνατή την αναφορά των ίδιων δεδομένων μόνο μία φορά.

Αναζητήστε εδώ τα αναλυτικά συμπεράσματά της έρευνας