Η μεταρρύθμιση της εποπτείας της αγοράς συνεχίζεται: θέσπιση στόχων και αξιολόγηση ελέγχων με δείκτες παρακολούθησης της απόδοση

Αυγή Οικονομίδου
Senior Advisor Τομέα Φορολογίας, Επενδύσεων & Λειτουργίας της Αγοράς του ΣΕΒ

Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 30 Ιουνίου 2026

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε η Υπουργική Απόφαση (ΥΑ) 39408/2026 για τη θέσπιση συστήματος αξιολόγησης των δράσεων εποπτείας στο πεδίο «Ασφάλεια και Συμμόρφωση Προϊόντων».

Πρόκειται για την πρώτη ΥΑ, από μια σειρά αντίστοιχων νομοθετικών κειμένων που θα ακολουθήσουν για τα υπόλοιπα πεδία εποπτείας, η οποία εξειδικεύει τον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού θα αυτοαξιολογούνται και θα αξιολογούν τις αρμόδιες Αρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 144 του ν. 4512/2018 για την εποπτεία των οικονομικών δραστηριοτήτων.

Με τη συγκεκριμένη ΥΑ, η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (ΓΓΒ) και ειδικότερα η Διεύθυνση Κανονιστικού Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία έχει τον συνολικό συντονισμό της μεταρρύθμισης για την εποπτεία της αγοράς, ουσιαστικά ολοκληρώνει τις δικές της νομοθετικές εκκρεμότητες αναφορικά με τους ελέγχους στα βιομηχανικά προϊόντα και δείχνει το δρόμο για τη συστηματική μέτρηση των επιδόσεων των εποπτευουσών αρχών. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς τα μετρήσιμα αποτελέσματα είναι βασική προϋπόθεση για τεκμηριωμένες αποφάσεις και αποτελεσματική χάραξη πολιτικής.

Η ΥΑ προβλέπει, μεταξύ άλλων:

• Τετραετείς και ετήσιους στόχους εποπτείας από τη Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικών Υποδομών και Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος.
• Ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης των δράσεων εποπτείας των αρμόδιων Διευθύνσεων Ασφάλειας και Συμμόρφωσης Βιομηχανικών Προϊόντων και Πολιτικής Ποιότητας και Μετρολογίας.
• Δείκτες παρακολούθησης της απόδοσης (π.χ. αριθμός ελέγχων σε σχέση με τους προγραμματισμένους, μέσος αριθμός ελέγχων ανά ελεγκτή, επίπεδο ανταπόκρισης σε καταγγελίες, ποσοστό συμμόρφωσης προϊόντων μετά από διορθωτικές ενέργειες, ποσοστό εκπαίδευσης ελεγκτών κ.ά.).

Η μεταρρύθμιση του ν. 4512/2018 έχει ήδη εκσυγχρονίσει σημαντικά το πλαίσιο σχεδιασμού και υλοποίησης των ελέγχων σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, εισάγοντας σύγχρονα εργαλεία όπως η αξιολόγηση κινδύνου, τα επικαιροποιημένα φύλλα ελέγχου, οι διαδικασίες συμμόρφωσης των επιχειρήσεων και η διαχείριση των καταγγελιών. Η υλοποίησή της υπήρξε ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς περιλάμβανε πεδία αρμοδιότητας και άλλων Υπουργείων, με ό,τι προκλήσεις αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο απαιτούμενης συνεργασίας και διάθεσης υιοθέτησης αλλαγής, ειδικά τη στιγμή που ο συνολικός συντονισμός ήταν αρμοδιότητα μίας Διεύθυνσης μίας Γενικής Γραμματείας ενός παραγωγικού Υπουργείου.

Ποιος είναι όμως ο πραγματικός αντίκτυπος της μεταρρύθμισης στην αγορά μέχρι σήμερα; Στον τομέα των βιομηχανικών προϊόντων αρμοδιότητας της ΓΓΒ, η έντονη υποστελέχωση των αρμόδιων Υπηρεσιών αποτελεί αξεπέραστο εμπόδιο. Ως αποτέλεσμα, νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν αθέμιτο ανταγωνισμό από μη συμμορφούμενα προϊόντα, ενώ παράλληλα διακυβεύονται η ασφάλεια των καταναλωτών και η προστασία του περιβάλλοντος. Ο ΣΕΒ έχει προτείνει τη σύσταση ενός Μητρώου Εξωτερικών Ελεγκτών για το πεδίο της «Ασφάλειας και Συμμόρφωσης Προϊόντων», στο οποίο θα μπορούν να εγγράφονται φυσικά ή νομικά πρόσωπα για να διενεργούν ελέγχους κατόπιν ανάθεσης από τη ΓΓΒ, η οποία θα διατηρεί τον συντονισμό και την οργάνωση των ελέγχων, καθώς και την ευθύνη διαχείρισης του Μητρώου. Για την επιτυχία της πρότασης απαιτούνται δύο βασικές προϋποθέσεις: α) ενίσχυση του στελεχιακού δυναμικού της ΓΓΒ και β) πρόβλεψη επαρκών πόρων στον κρατικό προϋπολογισμό για τη χρηματοδότηση των ελέγχων και των απαιτούμενων εργαστηριακών δοκιμών.

Τέλος, η κυκλοφορία μη συμμορφούμενων προϊόντων δεν αποτελεί μόνο Ελληνικό πρόβλημα, αλλά «ταλαιπωρεί» όλα τα κράτη-μέλη. Για το λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την πρωτοβουλία “European Product Act”, η οποία περιλαμβάνει την αναθεώρηση του Κανονισμού 2019/1020 για την εποπτεία της αγοράς, του New Legislative Framework για τη συμμόρφωση των προϊόντων και του Κανονισμού 1025/2012 για την τυποποίηση. Η σχετική πρόταση αναμένεται εντός του τρέχοντος τριμήνου και είναι κρίσιμο να δούμε αν οι επιλογές του Ευρωπαίου νομοθέτη θα είναι ικανές να ενισχύσουν ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της εποπτείας της αγοράς που έχουν ανάγκη οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.