Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρεί τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων για την αντιστάθμιση

Κωνσταντίνος Διαμαντούρος
Μόνιμος Αντιπρόσωπος ΣΕΒ
στην BusinessEurope και την ΕΕ

Σπύρος Σταγάκης
Senior Advisor
Τομέας Βιομηχανίας, Ενέργειας & Πράσινης Μετάβασης ΣΕΒ

Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 31 Ιανουαρίου 2026

Η αντιστάθμιση έμμεσου κόστους εκπομπών στο πλαίσιο του Συστήματος Δικαιωμάτων Εμπορίας Εκπομπών είναι ένα καθεστώς κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο του οποίου τα κράτη μέλη αποζημιώνουν εν μέρει τις ενεργοβόρες βιομηχανίες για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την πρόληψη της «διαρροής άνθρακα» (εταιρείες που μετακινούνται εκτός της ΕΕ).

Ταυτοχρόνως, παρέχει κίνητρα για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές μέσω αυστηρών κατευθυντήριων γραμμών, διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό και συνδέοντας την αντιστάθμιση με δείκτες αναφοράς ενεργειακής απόδοσης.

Στις 23 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε αναθεώρηση των σχετικών κανόνων καθώς κρίνει ότι η σημαντική αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων των εκπομπών άνθρακα, σε σχέση με το 2020 σε συνδυασμό με τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύει σημαντικά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα για κλάδους που αντιμετωπίζουν διεθνή ανταγωνισμό.

Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

• Αύξηση του ποσοστού ενίσχυσης από 75% σε 80% για κλάδους που συμπεριλαμβάνονταν στη σχετική λίστα ήδη από το 2020.
• Προσθήκη 20 νέων κλάδων και δυο νέων υποκλάδων στη λίστα των οικονομικών δραστηριοτήτων που μπορούν να λάβουν αντιστάθμιση.
• Παροχή δυνατότητας στα κράτη μέλη να προσθέσουν επιπλέον κλάδους ή υποκλάδους εφόσον ενημερώσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μπορούν να αποδείξουν ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος διαρροής άνθρακα.
• Υποχρέωση συμβολής των μεγάλων δικαιούχων στην πράσινη μετάβαση επενδύοντας, μεταξύ άλλων, ένα μέρος της ενίσχυσης στη μείωση του κόστους του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα συνολικά ποσοστά ενίσχυσης προσδιορίζονται από τον συντελεστή εκπομπής CO2  (σε tn CO2/MWh), που είναι ο σταθμισμένος μέσος όρος της έντασης CO2 της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ορυκτά καύσιμα σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές.

Ο υπολογισμός της αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂ βασίζεται στον εθνικό συντελεστή εκπομπών, με αποτέλεσμα όσο μειώνεται το αποτύπωμα μιας χώρας, να περιορίζεται αναλογικά και το ύψος της ενίσχυσης που λαμβάνουν οι βιομηχανίες.  Ως αποτέλεσμα της απανθρακοποίησης του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας την τελευταία πενταετία, ο συντελεστής εκπομπής CO2 για την Ελλάδα μειώνεται σημαντικά (από 0,73 σε 0,58). Αυτό συνεπάγεται δυνητικά μία σημαντική μείωση των διαθέσιμων πόρων για το μηχανισμό της αντιστάθμισης,  σε ετήσια βάση από το 2026 μέχρι το 2030, σύμφωνα με τα σημερινά επίπεδα κόστους CO2.

Με δεδομένο ωστόσο ότι οι τιμές ηλεκτρικής της ενέργειας παραμένουν υψηλά και με στόχο να στηριχθεί η ενεργοβόρος βιομηχανία, oι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν μια μεταβατική περίοδο για χώρες που ο μέγιστος συντελεστής εκπομπής CO2 είναι τουλάχιστον 15% χαμηλότερος σε σχέση με τον αντίστοιχο την περίοδο 2021-2025.  Ειδικότερα,  παρέχεται η δυνατότητα  σταδιακής μείωσης του μέγιστου συντελεστή εκπομπής CO2 σε ίσα ετήσια στάδια μείωσης, με στόχο να προσεγγίσει τον αναθεωρημένο συντελεστή το αργότερο έως το 2030.

Αναζητήστε εδώ το Δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Αναζητήστε εδώ τους αναθεωρημένους κανόνες