Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις τράπεζες αναδεικνύει την ανάγκη για μέτρα τόνωσης της ανταγωνιστικότητας
Κωνσταντίνος Διαμαντούρος
Μόνιμος Αντιπρόσωπος ΣΕΒ στην BusinessEurope και την ΕΕ
Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 29 Ιουλίου 2026
Στις 17 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πολυαναμενόμενη Ανακοίνωση για την Ανταγωνιστικότητα του Τραπεζικού Τομέα και την Ενιαία Αγορά στον Τραπεζικό Κλάδο που αποτελεί έναν από τους πυλώνες της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU).
Οι τράπεζες παραμένουν ο κύριος δίαυλος χρηματοδότησης για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με το ποσοστό αυτό να ανέρχεται στο 75%. Ως εκ τούτου, και όπως έχουν αναδείξει οι εκθέσεις Letta και Draghi, ένας υγιής και δυναμικός τραπεζικός τομέας είναι προϋπόθεση ώστε να μπορέσει να καλύψει η ΕΕ τις σημαντικές χρηματοδοτικές τις ανάγκες που συνδέονται με τη ψηφιακή και πράσινη μετάβαση καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς της.
Στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, η ΕΕ έλαβε σημαντικές αποφάσεις για τη θωράκιση και την ενίσχυση του τραπεζικού τομέα προχωρώντας στη σύσταση:
- Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού που θεσπίζει κοινούς κανόνες προληπτικής εποπτείας των πιστωτικών ιδρυμάτων
- Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και Εθνικών Συστημάτων Εγγύησης Καταθέσεων για την προστασία της τραπεζικής σταθερότητας και των φορολογουμένων από μελλοντικές κρίσεις.
Ως αποτέλεσμα, το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα σήμερα χαρακτηρίζεται από σταθερότητα και ανθεκτικότητα. Χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια της τραπεζικής αναταραχής στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελβετία την άνοιξη του 2023, οι τράπεζες της ΕΕ λειτούργησαν ως απορροφητές κραδασμών και όχι ως ενισχυτές της οικονομικής πίεσης.
Ωστόσο, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, ο ενωσιακός τραπεζικός κλάδος είναι αντιμέτωπος με σημαντικές προκλήσεις. Μεταξύ άλλων, αυτές αφορούν:
- τον κατακερματισμό του κλάδου σε εθνικά σύνορα που αποτρέπει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας διασυνοριακά και τη δυνατότητα οι τράπεζες να λειτουργούν ανταγωνιστικά διεθνώς.
- την κανονιστική πολυπλοκότητα: πχ., παρότι η υποβολή δεδομένων από τις τράπεζες είναι απαραίτητη για την ορθή εποπτεία και την προώθηση της ακεραιότητας της αγοράς, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και γνωστοποίησης έχουν καταστεί σε πολλές περιπτώσεις επαχθείς, δαπανηρές και επικαλυπτόμενες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα προτείνει στοχευμένες πρωτοβουλίες το πρώτο τρίμηνο με στόχο μεταξύ άλλων:
- την ενίσχυση της διασυνοριακής κινητικότητας κεφαλαίου/ρευστότητας: οι διασυνοριακοί όμιλοι σήμερα οφείλουν να τηρούν αποθέματα τόσο σε επίπεδο μητρικής όσο και θυγατρικής, με αποτέλεσμα οι πόροι να παραμένουν «παγιδευμένοι”» σε εθνικό επίπεδο.
Οι προτεινόμενες αλλαγές θα επιτρέψουν η απαραίτητη κεφαλαιακή επάρκεια να πληρείται σε επίπεδο μητρικής επιτρέποντας με αυτό τον τρόπο στους διασυνοριακούς ομίλους να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της κατανομής κεφαλαίων και ρευστότητας.
Ταυτοχρόνως, με σκοπό να ενισχυθούν οι κοινές δικλείδες ασφαλείας και να προστατευτούν οι καταθέσεις, η Επιτροπή θα αποσύρει την πρόταση του 2015 για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων και θα την αντικαταστήσει με νέα νομοθετική πρωτοβουλία που θα χτίζει στα υφιστάμενα κεντρικά και εθνικά δίχτυα ασφαλείας, τα οποία πλέον έχουν χρηματοδοτηθεί πλήρως.
- τη μείωση διοικητικού φόρτου: η Επιτροπή θα στηρίξει την κανονιστική απλοποίηση για υφιστάμενες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων αναθέτοντας στην Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών να εξασφαλίσει περαιτέρω αναλογικότητα, απλούστευση και αυτοματοποίηση της υποβολής αναφορών σε τεχνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων όσον αφορά τους κανόνες για ήσσονος σημασίας σφάλματα αναφοράς και άλλες πτυχές που αυξάνουν αδικαιολόγητα τον φόρτο υποβολής εκθέσεων.
Αναζητήστε εδώ την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
