Από την επένδυση στο αποτέλεσμα: γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποδίδει ακόμα
Άρθρο κας Μάγκυς Αθανασιάδη, Διευθύντρια Τομέα Τεχνολογίας & Ψηφιακού Μετασχηματισμού ΣΕΒ, στην ειδική έκδοση για τη Σύγχρονη Βιομηχανία, Βήμα της Κυριακής
Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της επιχειρηματικής στρατηγικής και τα νούμερα φαντάζουν εντυπωσιακά στα χαρτιά: οι παγκόσμιες επενδύσεις στην ΤΝ εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν τα 2,5 τρισ. δολάρια έως το 2026 (Gartner), ενώ πλέον ελάχιστες επιχειρήσεις δεν υλοποιούν έστω ένα πιλοτικό έργο. Κι όμως, πίσω από τη δυναμική αυτή αναδύεται ένα κρίσιμο παράδοξο: μόλις το 13% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι έχει αποκομίσει μετρήσιμη αξία (Accenture, 2025), ενώ δύο στις τρεις επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες στο πιλοτικό στάδιο (McKinsey, 2025).
Τι πηγαίνει στραβά;
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην ίδια την τεχνολογία, αλλά στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις προσεγγίζουν την ΤΝ: ως ένα έργο ΙΤ και όχι ως μια βαθιά πρόκληση ολιστικού μετασχηματισμού. Τα περισσότερα πιλοτικά έργα αποτυγχάνουν να κλιμακωθούν επειδή απουσιάζουν οι βασικές προϋποθέσεις επιτυχίας: δεδομένα χαμηλής ποιότητας ή ανεπαρκούς διακυβέρνησης, επιχειρησιακές διαδικασίες που δεν έχουν επανασχεδιαστεί, ανθρώπινο δυναμικό χωρίς τις απαραίτητες δεξιότητες και, συχνά, έλλειψη σαφούς επιχειρηματικού στόχου από την αρχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 73% των έργων ΤΝ που απέτυχαν ξεκίνησαν χωρίς συμφωνημένους στόχους (MIT Sloan), ενώ το 85% των αποτυχιών συνδέεται με προβλήματα ποιότητας δεδομένων (Gartner/Informatica, 2025). Σε πολλές περιπτώσεις επίσης το επιθυμητό ROI δεν έρχεται γιατί μόνο το 21% των επιχειρήσεων επανασχεδιάζει τις διαδικασίες του (Accenture), ενώ οι υπόλοιπες «ντύνουν» με ΤΝ τις παλιές ροές εργασίας.
Όμως σαφέστατα το μεγάλο εμπόδιο είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Το 46% των εργαζομένων ανησυχεί ότι η ΤΝ απειλεί τη θέση του. Και αυτός ο φόβος δεν εκδηλώνεται απαραίτητα με αντίδραση, αλλά συνήθως με παθητική στάση. Δεν χρησιμοποιούν τα εργαλεία, συνεχίζουν να εργάζονται με βάση τις παλιές συνήθειες και έτσι, η επένδυση σταδιακά απαξιώνεται.
Ποιες επιχειρήσεις ξεχωρίζουν, λοιπόν;
Πετυχαίνουν οι επιχειρήσεις που βλέπουν την ΤΝ ως μοχλό συνολικού μετασχηματισμού και όχι ως μεμονωμένα πειράματα. Ξεκινούν από ένα σαφές στρατηγικό ερώτημα: «Πού μπορεί η ΤΝ να δημιουργήσει πραγματική επιχειρηματική αξία;». Επενδύουν σε αξιόπιστα δεδομένα, δομές διακυβέρνησης και ανθρώπους έτοιμους να αλλάξουν τον τρόπο εργασίας τους. Και επίσης, δεν περιορίζονται στο να «ντύνουν» με ΤΝ τις παλιές διαδικασίες. Επανεφευρίσκουν τις λειτουργίες και τις ροές εργασίας τους από μηδενική βάση, αξιοποιώντας εξαρχής τις δυνατότητες της ΤΝ.
Ο οδηγός «AI First Enterprise: Επιχειρησιακός Μετασχηματισμός με Τεχνητή Νοημοσύνη» του ΣΕΒ που εκδόθηκε πριν λίγες ημέρες περιγράφει τα πρακτικά βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις ώστε να μεταβούν από τον πειραματισμό στη συστηματική και διευρυμένη υιοθέτηση ΤΝ. Και αυτή η μετάβαση απαιτεί ηγεσία που επικοινωνεί με σαφήνεια το όραμα του μετασχηματισμού, ενημερώνει συστηματικά το προσωπικό για τις αλλαγές που έρχονται και επενδύει διαρκώς στην εκπαίδευση και την αναβάθμιση δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
