Στρατηγική, τόλμη, ταχύτητα: Παραγωγικότητα και Τεχνητή Νοημοσύνη ως απάντηση στις προκλήσεις της ελληνικής χημικής βιομηχανίας
Χαιρετισμός Προέδρου ΔΣ ΣΕΒ, κ. Σπύρου Θεοδωρόπουλου στη Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών
Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Αγαπητέ πρόεδρε του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών,
Κυρίες και κύριοι.
Ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση να απευθύνω χαιρετισμό στη Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου σας.
Είναι μεγάλη χαρά να βρίσκομαι σήμερα ανάμεσα στους ανθρώπους της χημικής βιομηχανίας, ενός οριζόντιου κλάδου με παρελθόν, παρόν και μέλλον που παρά τις σημαντικές προκλήσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει θεμέλιο της μεταποίησης και κρίσιμος για τη στρατηγική αυτονομία.
Μοιραζόμαστε κοινές αγωνίες και προκλήσεις και προσπαθούμε για ένα κοινό στόχο: την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας και θα ήθελα να υπογραμμίσω την εξαιρετική δουλειά που πραγματοποιεί ο σύνδεσμός σας.
Η Ευρώπη αυτή τη στιγμή μένει πίσω απέναντι στις δύο βασικές οικονομίες, που είναι και η Αμερική και η Κίνα και ένα χρόνο μετά τη Διακήρυξη της Αμβέρσας, οι βελτιώσεις που επιχειρεί μετά και την Έκθεση Ντράγκι είναι μεν στη σωστή κατεύθυνση, αλλά ούτε επαρκώς ευρείες ούτε επαρκώς γρήγορες.
Τόσο ανεξάρτητα, όσο και μέσω του ΣΕΒ, η συνεισφορά των επιχειρήσεων και στελεχών του κλάδου και η εμπεριστατωμένη παραγωγή προτάσεων πολιτικής, σε Ελλάδα και Ευρώπη, ενισχύει τις προσπάθειες για διαρκή βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη αξία γιατί και η ελληνική παραγωγική βάση στον κλάδο των χημικών είναι σημαντική.
Σχεδόν 1000 επιχειρήσεις και πάνω από 16.000 εργαζόμενοι συνθέτουν ένα κλάδο που αποτελεί πυλώνα της ελληνικής εξωστρέφειας που συνεισφέρει πάνω από 6% των συνολικών εξαγωγών.
Όταν ένας κλάδος εξάγει το 70% της παραγωγής του, και αυξάνει αυτές τις εξαγωγές σχεδόν κάθε χρόνο, αυτό δείχνει ευελιξία, εξειδίκευση, προσήλωση στις ανάγκες των πελατών αλλά και καλή αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της χώρας μας.
Παράλληλα, η χημική βιομηχανία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής για άλλους εξαγωγικούς κλάδους, καθώς προμηθεύει βασικές πρώτες ύλες και ενδιάμεσα προϊόντα.
Βέβαια, η ταχύτητα και ευρύτητα των αλλαγών στο διεθνές περιβάλλον και η αυξημένη γεωπολιτική, εμπορική και ενεργειακή αβεβαιότητα, δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Για την Ελλάδα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενες πρώτες ύλες και ενέργεια, η άνοδος των διεθνών τιμών μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος παραγωγής τόσο για τη χημική βιομηχανία όσο και για τον αγροτικό τομέα.
Βέβαια, η γεωπολιτική, εμπορική και ενεργειακή αστάθεια δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και ενισχύει την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει ήδη το κόστος ενέργειας και πρώτων υλών, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα κλάδους όπως η χημική βιομηχανία και ο αγροτικός τομέας.
Ταυτόχρονα όμως, δημιουργεί και μια ευκαιρία: η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακός παραγωγικός και εφοδιαστικός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, εφόσον κινηθεί γρήγορα με επενδύσεις και σωστές πολιτικές στήριξης.
Όμως, βασική απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις είναι η αύξηση της παραγωγικότητας.
Όπως ξέρετε, για εμάς στον ΣΕΒ, αποτελεί πρωτεύοντα εθνικό στόχο.
Έχουμε πολύ χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας στη χώρα μας με αποτέλεσμα, ενώ το ΑΕΠ αυξάνεται, αυτή η δυναμική εξαντλείται γιατί το δημογραφικό μας δεν είναι θετικό, γιατί έχουμε εξαντλήσει τη δυναμική από τη μείωση της ανεργίας.
Άρα βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής. Για να συνεχίσει να αυξάνεται το ΑΕΠ, πλέον θα πρέπει να αυξηθεί η παραγωγικότητα. Είναι προϋπόθεση λοιπόν για να μπορούμε να έχουμε υψηλότερους μέσους μισθούς αυτή η αύξηση της παραγωγικότητας.
Η ευθύνη για να φτάσουμε εκεί ανήκει στις επιχειρήσεις και στην πολιτεία. Όχι στους εργαζόμενους.
Για τις επιχειρήσεις, οι επενδύσεις σε τεχνολογία, Έρευνα και Ανάπτυξη και η επίτευξη μεγαλύτερης κλίμακας μέσα από συνεργασίες ή συγχωνεύσεις είναι καίριο ζητούμενο γιατί έχουμε πολύ λίγες μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα.
Για την πολιτεία, η ευθύνη αφορά στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με μεταξύ άλλων, απλούστερο και σταθερότερο ρυθμιστικό σύστημα, επιτάχυνση απονομής δικαιοσύνης και φορολογικής διοίκησης, αλλά και υποβοήθηση όχι μόνο των ιδιωτικών επενδύσεων αλλά και των δημόσιων σε υποδομές εκεί που είναι απαραίτητο.
Παράλληλα, υπάρχουν και δύο τομείς όπου υπάρχει συνευπευθυνότητα πολιτείας και επιχειρήσεων και άρα απαιτείται καλύτερη συνεργασία μεταξύ τους.
Ο πρώτος αφορά στο ανθρώπινο κεφάλαιο και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ο δεύτερος αφορά στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη.
Για τις δεξιότητες, επιτρέψτε μου να πω ότι αποτελούν καίριο προσδιοριστικό παράγοντα για το μέλλον, όχι μόνο της οικονομίας, αλλά και κάθε ανθρώπου χωριστά.
Δίνουμε μεγάλο βάρος στον ΣΕΒ στο θέμα των δεξιοτήτων και όπως ίσως ξέρετε, πρόσφατα φτιάξαμε την Ακαδημία για Τεχνικά Επαγγέλματα στο ΣΕΒ, σε διάφορες πόλεις της Ελλάδος.
Στην εποχή της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης και παραγωγικού μετασχηματισμού, οι γνώσεις, τα βασικά πτυχία που στο παρελθόν ήταν ο γνώμονας για να προχωρήσουμε, απαξιώνονται πλέον με μεγάλη ταχύτητα ενώ ταυτόχρονα αποκτούν μεγαλύτερη αξία οι επιμέρους δεξιότητες.
Πιστεύω ότι οι επιχειρήσεις έχουμε ευθύνη, αλλά και σημαντικά οφέλη, από τη διαρκή εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων και πρέπει να το προσπαθήσουμε.
Το δεύτερο πεδίο συνυπευθυνότητας πολιτείας και επιχειρήσεων αφορά στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην τεχνητή νοημοσύνη και στην καινοτομία αν και εδώ, η συνυπευθυνότητα δεν είναι μοιρασμένη ισότιμα.
Η πολιτεία οφείλει να διαμορφώσει ένα σταθερό και αποτελεσματικό περιβάλλον για επενδύσεις, με λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερη δικαιοσύνη και καλύτερες υποδομές, στήριξη των μικρομεσαίων με κίνητρα και χρηματοδότηση αλλά και με ενίσχυση του συστήματος Έρευνας και Ανάπτυξης.
Όμως, η κύρια ευθύνη ανήκει στις επιχειρήσεις και δουλεύουμε εντατικά να πείσουμε όλες τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν την τεχνητή νοημοσύνη στη λειτουργία τους.
Το κάνουμε γιατί η ΤΝ δημιουργεί επιχειρηματική αξία: ενισχύοντας τους εργαζόμενους και βελτιώνοντας την παραγωγικότητα, αυτοματοποιώντας και αναδιοργανώνοντας διαδικασίες, δημιουργώντας προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και επιταχύνοντας την καινοτομία και ανάπτυξη νέων λύσεων.
Είναι από τις βασικές μας προτεραιότητες στον ΣΕΒ να εκπαιδεύσουμε και να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να καταλάβουν τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης και να κινηθούν πιο γρήγορα στην υιοθέτησή της.
Είναι πάρα πολύ σημαντικό να κινηθούμε γρήγορα και αποτελεσματικά γιατί ο κόσμος αλλάζει ταχύτατα και όλες οι χώρες αναλαμβάνουν σχετικές πρωτοβουλίες γιατί δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της παραγωγικότητας και στην αύξηση του ΑΕΠ.
Όπως είδαμε και στην πρόσφατη εκδήλωση του ΣΕΒ, η Τεχνητή Νοημοσύνη εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα κατά σχεδόν 1,5%, ενώ η ευρεία υιοθέτηση της Παραγωγικής ΤΝ θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 6-8% την επόμενη δεκαετία.
Το ίδιο, λίγο-πολύ, ισχύει και στις υπόλοιπες χώρες και τις επιχειρήσεις τους οι οποίες μάλιστα την υιοθετούν ταχύτερα με αποτέλεσμα να αποκλίνουμε από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Άρα, από την ταχύτητα της ενσωμάτωσης σε επιχειρησιακές δομές και διαδικασίες, θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό, εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει μεγάλη ευκαιρία ή μεγάλο πρόβλημα για τη χώρα μας.
Για τη χημική βιομηχανία, απέναντι σε προκλήσεις παραγωγικού μετασχηματισμού, κυκλικότητας, υψηλού κόστους ενέργειας, αυξανόμενου παγκοσμίου ανταγωνισμού, η Τεχνητή Νοημοσύνη και ο ολιστικός επιχειρησιακός μετασχηματισμός που προϋποθέτει, μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά.
Για παράδειγμα, οι ελληνικές χημικές βιομηχανίες διαθέτουν όλο και περισσότερα δεδομένα σε όλη την αλυσίδα αξίας από το R&D έως την εμποροτεχνική υποστήριξη προς εξαγωγικούς πελάτες ανά την υφήλιο, και πρέπει να φροντίσουν να αποκτήσουν τις απαραίτητες δομές στο οργανόγραμμα και τις διαδικασίες τους που θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιοποίηση αυτών των δεδομένων.
Ως ΣΕΒ πιστεύουμε ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την ΤΝ ως επιταχυντή παραγωγικότητας και καινοτομίας.
Είναι μια δύσκολη άσκηση που χρειάζεται στρατηγική, τόλμη, ταχύτητα και υπευθυνότητα. Αλλά είναι μια άσκηση η οποία θα κρίνει το μέλλον μας.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αποδείξει ότι μπορούν να σταθούν ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές, ακόμη και σε περιόδους αβεβαιότητας εφόσον εξελίσσονται διαρκώς.
Σε αυτή την κατεύθυνση, αλλά και συνολικά στα κρίσιμα ζητήματα της βιομηχανικής πολιτικής, η συνεργασία επιχειρήσεων, βιομηχανικών συνδέσμων και πολιτείας είναι προϋπόθεση για να μπορέσουμε να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα.
Από τη μεριά του ΣΕΒ θα συνεχίσουμε να δίνουμε μεγάλη βαρύτητα σε αυτή τη συνεργασία.
Σας ευχαριστώ.
