Σπ. Θεοδωρόπουλος: “Μέσα από έναν ουσιαστικό και συχνά απαιτητικό διάλογο, έγινε ένα επόμενο βήμα. Μια πραγματική τομή…”
Ομιλία Προέδρου Δ.Σ. ΣΕΒ Σπύρου Θεοδωρόπουλου στη συνεδρίαση της ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ της Βουλής, με θέμα “Συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας».”
Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να συζητήσουμε κάτι που, ως χώρα, συζητούσαμε επί χρόνια χωρίς όμως να προχωράμε σε πράξη.
Τα εργασιακά και οι συλλογικές συμβάσεις αποτέλεσαν για δεκαετίες πεδίο αντιπαράθεσης. Τους τελευταίους μήνες, όμως, οι κοινωνικοί εταίροι, μαζί με την Πολιτεία, καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι. Με διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικούς ρόλους και ευθύνες, αλλά με έναν κοινό παρονομαστή: τον εργαζόμενο και τη βιωσιμότητα της εργασίας και των επιχειρήσεων στη χώρα.
Μέσα από έναν ουσιαστικό και συχνά απαιτητικό διάλογο, έγινε ένα επόμενο βήμα. Μια πραγματική τομή, που δείχνει ότι όταν εργοδότες, εργαζόμενοι και κράτος λειτουργούμε εντός θεσμικού πλαισίου, μπορούμε να διαμορφώσουμε λύσεις με διάρκεια και με κοινωνική νομιμοποίηση. Πρόκειται για μια πρόοδο που δεν ανήκει σε κάποιον από εμάς, αλλά σε όλους και στη χώρα συνολικά.
Ωστόσο, αυτή η θετική εξέλιξη/ιστορική στιγμή συνυπάρχει αναπόφευκτα με ένα τραγικό γεγονός που μας υπερβαίνει όλους: το δυστύχημα στο εργοστάσιο της Βιολάντα.
Επιτρέψτε μου, εκ μέρους όλων των μελών του ΣΕΒ, να εκφράσω τα ειλικρινή και θερμά μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των γυναικών που έχασαν τη ζωή τους.
Η υπόθεση διερευνάται από τη Δικαιοσύνη και τις αρμόδιες αρχές κι αυτό είναι απολύτως θεμελιώδες. Παράλληλα, οφείλουμε να είμαστε απόλυτα ξεκάθαροι. Ανεξαρτήτως της θέσης που εκπροσωπεί ο καθένας μας, ζητάμε να αποδοθούν ευθύνες και να υπάρξει αυστηρότητα και δικαιοσύνη. Η ασφάλεια στην εργασία δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Η συζήτηση που ανοίγουμε σήμερα αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Όχι μόνο για το πώς διαμορφώνουμε το εργασιακό πλαίσιο, αλλά και για το πώς προστατεύουμε ουσιαστικά τους εργαζόμενους και την πρόοδο που έχει επιτευχθεί.
Πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ αξιοποίησαν επιτυχώς κοινωνικούς διαλόγους και εθνικές κοινωνικές συμφωνίες όταν αντιμετώπιζαν μεγάλες προκλήσεις, όπως η ένταξη στην υπό δημιουργία ευρωζώνη περί το 2000, ή εν μέσω κρίσης χρέους, όπως η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία το 2010-2012.
Με την πρόσφατη Εθνική Κοινωνική Συμφωνία η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη σύγχρονη αυτή κοινωνική-πολιτική τεχνολογία, έστω με υστέρηση ενός τετάρτου του αιώνα τουλάχιστον. Ενώ ήδη αντιμετωπίζει μείζονες προκλήσεις εθνικής παραγωγής, παραγωγικότητας, κοινωνικής και περιφερειακής συνοχής και ευημερίας, υστερώντας σε επιδόσεις έναντι «παλαιών» και «νέων» μελών της ΕΕ.
Το νομοσχέδιο που τίθεται ενώπιον σας σήμερα, έρχεται να δημιουργήσει ένα σοβαρό πλαίσιο διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις επιχειρήσεις και στους εργαζόμενους.
Κατ’ αρχήν οι ρυθμίσεις για τα μητρώα εργαζομένων και εργοδοτών επιλύουν τα προβλήματα του παρελθόντος, τα οποία δεν επέτρεπαν την εγγραφή στα μητρώα ούτε των εργοδοτών, αλλά ούτε και των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργαζομένων. Έτσι για πρώτη φορά, όταν θα καθόμαστε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η κάθε πλευρά θα γνωρίζει ποιους και πόσους εκπροσωπεί η άλλη πλευρά.
Δεύτερον, ικανοποιείται ένα πολυετές πάγιο αίτημα των εργαζομένων με την πλήρη ικανοποίηση της μετενέργειας.
Τρίτον, διευκολύνεται η επέκταση των ΣΣΕ που υπογράφονται, με δύο τρόπους:
Με την μείωση στο 40% του αναγκαίου ποσοστού για την εκπροσώπηση των εργοδοτικών οργανώσεων, αλλά, και εδώ είναι ένα σπουδαίο βήμα κοινωνικής συνεννόησης, με την αυτόματη επέκταση σε περίπτωση που συνυπογράφονται από δύο κοινωνικούς εταίρους.
Όσον αφορά στο θέμα της μονομερούς προσφυγής στην διαιτησία, θα ήθελα να θέσω υπ’ οψιν ότι το περίφημο άρθρο 6 το οποίο είναι και το μόνο άρθρο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, το οποίο δεν έχει ψηφίσει η χώρα μας, έχει υιοθετηθεί από όλες τις χώρες εκτός της Τουρκίας και της Αγκόλας.
Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις γίνονται καθαρά προσχηματικά. Όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία και η σχετική βιβλιογραφία του ILO (Δ.Γ.Ε) η εκτεταμένη χρήση της υποχρεωτικής διαιτησίας, οδηγεί σε υπανάπτυξη των συλλογικών διαπραγματεύσεων και σε ασθενή κοινωνικό διάλογο.
Δίνεται επίσης νέα ευκαιρία στον Οργανισμό Μεσολάβησης Διαιτησίας, που συμπλήρωσε 33 χρόνια λειτουργίας, να συμβάλει σε μεγαλύτερο βαθμό στις οικειοθελείς και αποτελεσματικές συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Πρώτον, με την «αποδικαστικοποίηση» των συλλογικών διαπραγματεύσεων, με την κατάργηση του β’ βαθμού διαιτησίας.
Δεύτερον, με ορισμό αρμοδίου τριμελούς οργάνου στον ΟΜΕΔ που θα κρίνει την ορθή εφαρμογή των προϋποθέσεων για περιορισμένη μονομερή προσφυγή στην υποχρεωτική διαιτησία, όπως αυτό προβλέπεται από τον νόμο και από τις αλλεπάλληλες αποφάσεις και συστάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας.
Ο ΣΕΒ είχε αναγνωρίσει δημόσια ότι ένα περίπου 30% των εργαζομένων δεν συμμετέχει δίκαια στην ανάπτυξη της οικονομίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η χώρα ταλαιπωρείται από χαμηλή παραγωγικότητα.
Εμείς έχουμε αναγνωρίσει ότι δεν είναι οι εργαζόμενοι υπεύθυνοι για τη χαμηλή παραγωγικότητα, αλλά η Δημόσια Διοίκηση και οι επιχειρήσεις. Οποιαδήποτε όμως και αν είναι η αιτία, ο ΣΕΒ ως υπεύθυνος κοινωνικός εταίρος που ενδιαφέρεται για την κοινωνική συνοχή και τη συνολική ανάπτυξη, οφείλει να προσέλθει τώρα που δημιουργείται το νέο πλαίσιο κοινωνικού διαλόγου, σε διαπραγματεύσεις που θα βοηθήσουν κατά το δυνατόν στην επίλυση του προβλήματος. Και αυτό σκοπεύουμε να κάνουμε.
Κλείνοντας, επιτρέψτε μου να εκφράσω την ικανοποίηση μου, αλλά και τις ευχαριστίες μου προς τους λοιπούς κοινωνικούς εταίρους, γιατί όλοι μαζί αποδείξαμε ότι ακόμα και όταν τα συμφέροντα μας δεν ταυτίζονται, μπορούμε να κάνουμε την υπέρβαση αν το βλέμμα μας είναι στραμμένο στο μέλλον, και στο καλό της οικονομίας μας και της πατρίδας μας.
Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις καλούνται να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα που θα συνδέει μισθούς, όρους εργασίας και ανταγωνιστικότητα.
Ελπίζω ότι θα ακολουθήσετε το παράδειγμα μας και θα ψηφίσετε το νομοσχέδιο όλοι μαζί.
Παρακολουθήστε σε βίντεο εδώ (στο 55:05 η ομιλία και στο 2:01:10 οι απαντήσεις στις ερωτήσεις που δέχτηκε).
