Ο ΣΕΒ στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής: Η πρόκληση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης είναι στην ουσία πρόκληση παραγωγικότητας

Την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026, ο ΣΕΒ συμμετείχε στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής (Tripartite Social Summit) στις Βρυξέλλες, που πραγματοποιήθηκε υπό την Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, παρουσία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa, της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και του Πρωθυπουργού της Ιρλανδίας Micheál Martin.

Η Τριμερής Κοινωνική Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο και αποτελεί το σημαντικότερο φόρουμ κοινωνικού διαλόγου υψηλού επιπέδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιό της, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και οι Ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι ανταλλάσσουν απόψεις για τις οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες της Ένωσης.

Η φετινή Σύνοδος, με κεντρικό θέμα «Driving Europe Forward», επικεντρώθηκε στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF) της ΕΕ, στην ανταγωνιστικότητα, στις ποιοτικές θέσεις εργασίας και στη διαμόρφωση μιας Ενιαίας Αγοράς που αποφέρει ουσιαστικά οφέλη για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις.

Τον ΣΕΒ εκπροσώπησαν η Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ., Ράνια Αικατερινάρη και η Διευθύντρια Εργασιακών Σχέσεων και Κοινωνικού Διαλόγου, Κατερίνα Δασκαλάκη.

Κεντρικό μήνυμα του ΣΕΒ ήταν ότι η πρόκληση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης είναι στην ουσία πρόκληση παραγωγικότητας. Η αύξηση της παραγωγικότητας επιτρέπει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να χρηματοδοτούν επενδύσεις και να στηρίζουν την πραγματική αύξηση των μισθών, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά τους. Η οικονομική ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί: πρέπει να μεταφράζεται σε καλύτερο βιοτικό επίπεδο και ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Η Ράνια Αικατερινάρη υπογράμμισε ότι, με την παραγωγικότητα στην Ευρώπη να υπολείπεται κατά περίπου 20% της αντίστοιχης στις ΗΠΑ, είναι αναγκαίο να τεθεί η παραγωγικότητα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής και κοινωνικής ατζέντας. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:

• Η αύξηση της παραγωγικότητας να αποτελέσει μετρήσιμο αποτέλεσμα του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034 (ΠΔΠ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας. Τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα πρέπει να στηρίζουν επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την έρευνα και ανάπτυξη, την ενέργεια, τις υποδομές και τις δεξιότητες.
• Αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης ως καταλύτη για την αύξηση της παραγωγικότητας, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Χρειάζεται στήριξη των επιχειρήσεων όχι μόνο για την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, αλλά και για επενδύσεις στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, στην εξοικείωση με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI literacy) και στη συνεχή κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού.
• Δημιουργία ενός πιο ευέλικτου ευρωπαϊκού συστήματος δεξιοτήτων, καλύτερα συνδεδεμένου με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη συνεχή αναβάθμιση και επανακατάρτιση των εργαζομένων σε όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού τους βίου, καθώς και στη βελτίωση της αναγνώρισης και της δυνατότητας μεταφοράς δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων μεταξύ των κρατών-μελών.
• Επαναθεμελίωση του κοινωνικού διαλόγου σε νέα βάση, με μεγαλύτερη ευθύνη και ουσιαστικότερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαμόρφωση και εφαρμογή των ευρωπαϊκών κοινωνικών πολιτικών. Η επικείμενη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας (Quality Jobs Act) πρέπει να στηρίζει τις επενδύσεις, τις δεξιότητες, την προσαρμοστικότητα και την προβλεψιμότητα του ρυθμιστικού πλαισίου, αντί να αντιμετωπίζει κάθε νέα πρόκληση στην αγορά εργασίας με πρόσθετες ρυθμίσεις.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και οι τοποθετήσεις των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών:

Η Ursula von der Leyen, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόνισε ότι «η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης συμβαδίζει με την κοινωνική δικαιοσύνη. Για να επιτευχθεί αυτό, οι προτεραιότητές μας είναι σαφείς: προσιτή ενέργεια, μια ισχυρή Ενιαία Αγορά που προστατεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων, ποιοτικές θέσεις εργασίας που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του μέλλοντος και ένας μακροπρόθεσμος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που διαφυλάσσει το κοινωνικό DNA της Ευρώπης».

Ο António Costa, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υπογράμμισε ότι «μια ισχυρή οικονομία και μια δίκαιη κοινωνία πρέπει να συμβαδίζουν. Αυτή υπήρξε μία από τις θεμελιώδεις επιδιώξεις της Ένωσής μας και ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός πρέπει να συμβάλει στην υλοποίησή της».

Ο Micheál Martin, Πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, εκ μέρους της εκ περιτροπής Ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, επισήμανε ότι «η κοινωνική και οικονομική πρόοδος είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας. Η Ιρλανδία έχει αναγνωρίσει εδώ και χρόνια την αξία του κοινωνικού διαλόγου ως μέσου για την ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και της συμμετοχής όλων των τομέων της κοινωνίας. Σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και επιταχυνόμενων τεχνολογικών αλλαγών, ο κοινωνικός διάλογος είναι σημαντικότερος από ποτέ».

Ο Maciej Witucki, Πρόεδρος της BusinessEurope, τόνισε ότι «η Ευρώπη χρειάζεται πλέον να βελτιώσει τις συνθήκες για επενδύσεις, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Καλούμε τους Ευρωπαίους ηγέτες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την απλούστευση του ρυθμιστικού πλαισίου, την εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς και τη διατήρηση, στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, των δαπανών που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στις δεξιότητες και στις κρίσιμες υποδομές».

Η Esther Lynch, Γενική Γραμματέας της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (ETUC), υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να έχει το θάρρος να αυξήσει τους ιδίους πόρους της, μεταξύ άλλων μέσω της επιβολής ευρωπαϊκού ψηφιακού φόρου. Ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να διατηρήσει ένα ισχυρό, διακριτό Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, με αυξημένη χρηματοδότηση. Κάθε ευρώ δημόσιου χρήματος πρέπει να συνοδεύεται από δεσμευτικούς όρους που διασφαλίζουν τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και τον σεβασμό των συλλογικών συμβάσεων».

Ο ΣΕΒ, όπως και άλλοι συμμετέχοντες, υπογράμμισε επίσης ότι ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να έχει ως κεντρικό άξονα την ανταγωνιστικότητα, χωρίς όμως αυτό να γίνεται εις βάρος της συνοχής. Είναι απαραίτητο όλες οι ευρωπαϊκές περιφέρειες να έχουν τη δυνατότητα να επενδύουν, να καινοτομούν και να συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Η συνοχή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μηχανισμός οικονομικής ανάπτυξης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και όχι απλώς ως διαδικασία αναδιανομής πόρων. Μια ισχυρή Ενιαία Αγορά προϋποθέτει τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων και τη δημιουργία ισχυρών διασυνοριακών αλυσίδων αξίας.