Σχεδιάζοντας μεταφορικές υποδομές που επιταχύνουν την ανάπτυξη – Άρθρο του Δρα Γιώργου Ξηρογιάννη, Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή ΣΕΒ στο Logistics News, Ιούλιος 2019

29 Ιουλίου 2019 | Άρθρα & Συνεντεύξεις
Θεματικές: Υποδομές & Δίκτυα

Οι παραγωγικές επιχειρήσεις θεωρούν κρίσιμη την κατάρτιση του ολοκληρωμένου Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Μεταφορών (ΕΣΣΜ). Ο σχεδιασμός του μέχρι το 2037 θα αποτελέσει βασικό άξονα υποστήριξης του κυκλώματος -εφοδιαστική αλυσίδα – παραγωγή – διάθεση προϊόντων κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό και βιώσιμο. Σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων όπως η προώθηση συνδυαστικών μεταφορών, ενσωμάτωση σύγχρονων μεταφορικών τεχνολογιών καθώς και η στρατηγική πληροφόρηση ροών προϊόντων πρέπει να μελετηθούν διεξοδικά πριν προκύψουν προτάσεις για νέες υποδομές. Επιπρόσθετα, η διευκόλυνση των εξαγωγικών δραστηριοτήτων και η σύγκλιση με την ποιότητα υποδομών και υπηρεσιών της ΕΕ συμπληρώνει το πλαίσιο απαιτήσεων για ταχεία μεταφορά προϊόντων, αύξηση πωλήσεων και μείωση κόστους.

Είναι αλήθεια ότι το επίπεδο των εθνικών υποδομών βελτιώνεται σταδιακά αν και ξεκινάει από αρκετά χαμηλά. Ενδεικτικά, η Ελλάδα βρίσκεται στην 41η θέση στην ποιότητα των μεταφορών και στην 77η σε θέματα αποδοτικότητας σιδηροδρομικών μεταφορών σύμφωνα με δείκτες του WEF σε 140 χώρες. Συνέπεια όμως της δυσμενούς δημοσιοοικονομικής κατάστασης ήταν και η υποχώρηση του κατασκευαστικού κλάδου του ΠΔΕ από €4,9 δισ. το 2004 σε €3,21 δισ. το 2017. Υπό αυτές τις συνθήκες, επιβάλλεται προσεκτικότερος σχεδιασμός, ορθολογική κατανομή πόρων και χρήση σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να αποφευχθεί η οπισθοδρόμηση στην ποιότητα των μεταφορικών υποδομών.

Δυστυχώς, οι προσδοκίες των παραγωγικών επιχειρήσεων δεν πραγματοποιήθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό από την τρέχουσα έκδοση ΕΣΣΜ (Ιούνιος 2019). Η νέα ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών έχει την ευκαιρία να διορθώσει στρατηγικές επιλογές και μεθοδολογικές ασάφειες που δεν παρέχουν τη βάση για ουσιαστική ενίσχυση των αναγκαίων υποδομών.

Ως προς την στρατηγική στόχευση, είναι απαραίτητη η λειτουργία μηχανισμού συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων μεταφορών, ώστε να επιτραπεί η διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών για τις πραγματικά αναγκαίες υποδομές. Επιπλέον, στην εποχή του Industry 4.0 η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών (ηλεκτροκίνηση, εναλλακτικά καύσιμα, συνδεδεμένα και αυτόνομα οχήματα, ευφυή συστήματα μεταφορών) πρέπει να διευρυνθεί σε αντιστοιχία με την υπόλοιπη ΕΕ.

Ως προς τη μεθοδολογία, είναι απαραίτητο να καταστούν εξαιρετικά σαφείς οι παραδοχές κατάρτισης προϋπολογισμών. Ο προγραμματισμός δεν πρέπει να γίνεται βάσει διαθέσιμων εθνικών / κοινοτικών πόρων και ύπαρξης παλαιότερων έργων αλλά να διενεργείται βάσει μελλοντικών αναγκών. Παράλληλα, πρέπει να επεκταθεί η χρήση σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων με ιδιωτική συμμετοχή σε αντιστοιχία με τις διεθνείς τάσεις. Επιπλέον, ο προγραμματισμός πολλών έργων, μικρού μεγέθους, διεσπαρμένων σε όλη την χώρα πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας. Στις μεταφορικές υποδομές, ο σχεδιασμός με οικονομίες κλίμακας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα αποδοτικότητας, όπως προκύπτει και από τη διεθνή εμπειρία.

Τέλος, ως προς το σχεδιασμό, ένας δυναμικός μηχανισμός αναπροσαρμογής των προτεραιοτήτων, όταν συντελούνται παραγωγικές αλλαγές και τεχνολογικά άλματα, θα προσαρμόζει το σχεδιασμό των υποδομών στις εκάστοτε ανάγκες τις οικονομίας.

Για να καταστεί το ΕΣΣΜ εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης προς όφελος της παραγωγικής οικονομίας προτείνονται τα εξής:
  • Επίσπευση δημιουργίας δομών παρατηρητηρίου για την συλλογή και αξιοποίηση των απαιτούμενων δεδομένων μεταφορών. Ενδιαφέρον υπόδειγμα αποτελεί το Ολλανδικό εθνικό μεταφορικό μοντέλο (LMS).
  • Ταχύτερη διάδοση της ηλεκτροκίνησης και των εναλλακτικών καυσίμων στη βάση μελέτης επιπτώσεων και εξειδίκευσης των απαιτούμενων υποστηρικτικών υποδομών. Στην ίδια λογική εντάσσονται η εφαρμογή της τεχνολογίας CAVS, η εκτίμηση πρόσθετων υποδομών υποστήριξης διασυνδεσιμότητας των οχημάτων και η αναθεώρηση των πρακτικών συντήρησης υποδομών. Τέλος, απαραίτητος είναι ο εμπλουτισμός των εργαλείων διαχείρισης της ζήτησης (μέσω συστημάτων ITS). Σήμερα η χώρα μας βρίσκεται σε εμβρυακό στάδιο, με περιορισμένες πρακτικές εφαρμογές.
  • Καθορισμός χρονοδιαγράμματος βάσει ιεράρχησης προτεραιοτήτων. Απαραίτητη είναι η σύνδεση του ΕΣΣΜ με το σύνολο των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πηγών, όχι μόνο του ΠΔΕ. Η καλύτερη αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων χρηματοδότησης (πχ παραχωρήσεις, ΣΔΙΤ, ομόλογα έργων) μπορεί να επιταχύνει την υλοποίηση σύνθετων έργων με περικοπή χρόνων.
  • Ταχύτερη ένταξη στο ΕΣΣΜ εμβληματικών έργων με μεγάλο οικονομικό αντίκτυπο (ο διάδρομος σιδηροδρομικής Εγνατίας, το περιφερειακό σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου, κτλ.
  • Επανασχεδιασμός αστικών διανομών με ενσωμάτωση φιλικών προς το περιβάλλον μέσων μεταφοράς (πχ οχήματα εναλλακτικών καυσίμων, ποδήλατα, κτλ), αλλά και υποδομές για την δημιουργία αστικών κέντρων αποθήκευσης και διανομής. Επίσης, ταχύτερη απελευθέρωση της αγοράς μεταφορών (ΦΔΧ).
  • Δημιουργία επιτελικού οργάνου με θεσμοθετημένη εκπροσώπηση του ΣΕΒ, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να παρέχει διαρκή υποστήριξη στη δημόσια διοίκηση στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων.
X

    Στοιχεία εταιρίας
    Επωνυμία επιχείρησης*
    Tαχ. δ/νση διοίκησης
    Κλάδος οικονομικής δραστηριότητας*
    Έτος ίδρυσης
    Αριθμός εργαζομένων
    Κέρδη τριών (3) τελευταίων ετών (προ φόρων)

    Σύνολο ενεργητικού τελευταίου έτους

    Αρμόδιος επικοινωνίας
    Oνοματεπώνυμο*
    Email
    Τηλ
    X

      Το όνομά σας *
      Το επίθετό σας *
      Email *
      Τηλέφωνο επικοινωνίας
      To μήνυμά σας

      Μόλις υποβάλετε το ερώτημά σας, ένα μέλος της ομάδας μας θα έρθει σε επαφή το συντομότερο δυνατό.

      Είμαστε αφοσιωμένοι στο ιδιωτικό σας απόρρητο. Μάθετε πώς φροντίζουμε τα δεδομένα σας στην πολιτική απορρήτου μας .

      X

        Στοιχεία εταιρίας
        Επωνυμία επιχείρησης*
        Tαχ. δ/νση διοίκησης
        Κλάδος οικονομικής δραστηριότητας*
        Έτος ίδρυσης
        Αριθμός εργαζομένων

        Κύκλος εργασιών τελευταίου έτους

        Αρμόδιος επικοινωνίας
        Oνοματεπώνυμο*
        Email
        Τηλ