Ελλάδα και Κύπρος: Ενότητα και Συνεργασία σε μια Εποχή Αστάθειας 

Ομιλία κας Ράνιας Αικατερινάρη, Προέδρου Εκτελεστικής Επιτροπής & Αντιπροέδρου ΔΣ ΣΕΒ στην Ετήσια Γενική Συνέλευση της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχανιών

Εξοχότατε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,

Εξοχότατε Πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο,

Αξιότιμε Πρόεδρε της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχανιών,        

Κυρίες και κύριοι,

Είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά που βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας εκπροσωπώντας τον ΣΕΒ, τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών της Ελλάδας.

Οι οικονομικοί και πολιτικοί δεσμοί μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου είναι διαχρονικά ισχυροί και αυτό, στο σημερινό περιβάλλον, όπου η αστάθεια έχει δυστυχώς καταστεί η νέα κανονικότητα έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία. Ελλάδα και Κύπρος στέκονται μαζί απέναντι σε κάθε πρόκληση.

Στις αρχές Μαρτίου, όταν η Κύπρος αντιμετώπισε απρόβλεπτες καταστάσεις ως συνέπεια της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή, η ανταπόκριση της Ελλάδας ήταν  άμεση με αποστολή στρατιωτικής δύναμης αλλά πρωτίστως την αποστολή ενός μηνύματος ενότητας και στήριξης μέσα στην Ευρώπη.

Η στήριξη της Ελλάδας δεν περιορίστηκε μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο αλλά και σε διπλωματικό, όταν κατά την διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 & 20 Μαρτίου, η Ελλάδα έθεσε προς συζήτηση το ζήτημα της μελλοντικής ενεργοποίησης του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ που ορίζει ότι «σε περίπτωση κατά την οποία ένα κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και να το συνδράμουν με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».

Σε μία περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, είναι σημαντικό η ΕΕ όχι μόνο να στείλει ένα μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης, αλλά και να διασφαλίσει μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση που βασίζεται στην εμβάθυνση των συμμαχιών και στην περαιτέρω ενίσχυση των αμυντικών της ικανοτήτων.

Ένα ακόμα βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν και η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο την προηγούμενη εβδομάδα για το πώς μπορεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεχθεί επίθεση.

Όμως, η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου είναι στενή και στο οικονομικό επίπεδο.

ΣΕΒ και ΟΕΒ έχουν αναδείξει εμφατικά ότι οι επιχειρήσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν σε ένα δύσκολο και δύσκαμπτο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό περιβάλλον που δημιουργεί προβλήματα και μειώνει την ανταγωνιστικότητα τους.

Μάλιστα, Κύπρος και Ελλάδα, συνυπέγραψαν την κοινή επιστολή 22 κρατών μελών προς τον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa, στην οποία έκαναν έκκληση για πιο αποφασιστικά μέτρα μείωσης του ρυθμιστικού βάρους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Αν και η Ευρώπη αναγνώρισε το πρόβλημα ήδη από τις αρχές του 2025, μετά και τις εκθέσεις Draghi και Letta, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο κρίσιμο θέμα της ανταγωνιστικότητας, εντούτοις πρέπει να κινηθεί πολύ πιο γρήγορα και αποφασιστικά, καθώς οι επιχειρήσεις δεν έχουν δει ακόμα κάποια αισθητή βελτίωση.

Αυτό είναι και το μήνυμα που μεταφέραμε ως εργοδοτικοί φορείς και στην συνάντηση που είχαμε με την  Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,  Ursula Von der Leyen τον Φεβρουάριο του 2026, στην οποία συμμετείχαμε μαζί με τον Γιώργο Παντελίδη.

Την ίδια στιγμή, στο πλαίσιο της BusinessEurope συνεργαζόμαστε στενά για να διαμορφωθούν κατάλληλες πολιτικές και λύσεις σε όλα τα κρίσιμα θέματα της επιχειρηματικότητας, στέλνοντας επιστολές ως ΣΕΒ και ΟΕΒ προς την πολιτική μας ηγεσία με έμφαση σε πέντε προτεραιότητες, τις οποίες και θα αναφέρω επιγραμματικά:

• εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς ώστε να μειωθούν τα εμπόδια σε αγαθά και υπηρεσίες που σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αντιστοιχούν σε εσωτερικούς δασμούς 110% και 45% αντίστοιχα,
• μείωση των εξαρτήσεων και διεύρυνση των εμπορικών ευκαιριών όπου χαιρετίζουμε την φιλόδοξη στρατηγική της ευρωπαϊκής επιτροπής για σύναψη συμφωνιών με Mercosur, Ινδία, Ινδονησία και Αυστραλία,
• εντατικοποίηση της προσπάθειας μείωσης της γραφειοκρατίας και των ρυθμιστικών βαρών,
• ενίσχυση της απασχόλησης και των δεξιοτήτων με έμφαση σε λύσεις που σέβονται το ρόλο των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού διαλόγου,
• ενίσχυση των, ιδιωτικών και δημοσίων, επενδύσεων αλλά και της καινοτομίας.
• Και τέλος ανταγωνιστικές και προβλέψιμες τιμές ενέργειας που δυστυχώς παραμένουν ακόμα ζητούμενο.

Και βέβαια με τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή, οι προκλήσεις για τις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τη βιομηχανία γίνονται ακόμα εντονότερες και απαιτούν ρεαλισμό στις ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως και ταχύτητα αντίδρασης στην λήψη μέτρων από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Ακόμα και εάν ο πόλεμος λήξει σύντομα, οι τιμές ενέργειας αναμένονται αυξημένες μέσα στους επόμενους μήνες ή χρόνια ενώ μία παράταση της κρίσης θα ήταν καταστροφική για την Ευρώπη. Την ίδια ώρα η νέα κρίση δοκιμάζει την ικανότητα της Ευρώπης να ισορροπήσει μεταξύ κοινωνικής συνοχής, άμυνας, και ανταγωνιστικότητας.

Η επίσκεψη του Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα πριν από λίγες μέρες εστίασε σε πολλά από αυτά τα ζητήματα και στον τρόπο που η Ευρώπη πρέπει να τα αντιμετωπίσει ενωμένη, με έμφαση στην στρατηγική αυτονομία, την ενεργειακή ασφάλεια, την τεχνολογική πρωτοπορία και την άμυνα, οικοδομώντας ισχυρές συμμαχίες μεταξύ των ευρωπαίων εταίρων. Αυτή άλλωστε είναι και η δύναμη της Ευρώπης. Σε αυτή την κατεύθυνση, η ελληνογαλλική στρατηγική συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία όπως τόνισαν τόσο ο Έλληνας Πρωθυπουργός όσο και ο Γάλλος Πρόεδρος. Αντίστοιχης σημασίας είναι και η στρατηγική εταιρική σχέση Κύπρου και Γαλλίας όπως είδαμε και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου στην Κύπρο.

Συνεργαζόμαστε επίσης στενά με τον ΟΕΒ και στις συζητήσεις για την επενδυτική στρατηγική της ΕΕ στο πλαίσιο του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για την περίοδο 2028-2034. Πρόκειται για μια διαδικασία διαβουλεύσεων κορυφαίας σημασίας για τις οικονομίες μας, όπου ενώνουμε δυνάμεις, ΣΕΒ και ΟΕΒ, στα πλαίσια της συμμαχίας των εργοδοτικών φορέων της Μεσογείου, του λεγόμενου MED-9, στην οποία συμμετέχουν οι εργοδοτικοί φορείς της Γαλλίας, Ιταλίας, Πορτογαλίας, Ισπανίας, Μάλτας, Σλοβενίας και Κροατίας.

Η κοινή μας πορεία αντανακλάται και στην έντονη αλληλεξάρτηση των δύο οικονομιών όπως αποτυπώνεται στις εμπορικές ροές αγαθών και υπηρεσιών. Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Κύπρου (3ος εξαγωγικός προορισμός των ελληνικών προϊόντων για το 2025, με ποσοστό 6,8%, μετά την Ιταλία και τη Γερμανία), ενώ πολλές ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ισχυρή παρουσία στο νησί, ιδιαίτερα στους τομείς των τραπεζικών υπηρεσιών, της ενέργειας, των κατασκευών και του λιανεμπορίου.

Παράλληλα, η Κύπρος έχει εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό επιχειρηματικό και χρηματοοικονομικό κέντρο, προσελκύοντας διεθνείς εταιρείες και επενδυτικά κεφάλαια, και λειτουργώντας σαν γέφυρα για ελληνικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να επεκταθούν σε αγορές της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Ασίας.

Η ενίσχυση αυτής της σχέσης με νέα, στρατηγικού χαρακτήρα, στοιχεία σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο με διακρατικές συμφωνίες και κοινές επενδυτικές πρωτοβουλίες είναι η επόμενη ευκαιρία. Προς την κατεύθυνση αυτή, κρίσιμο βήμα είναι και η δημιουργία μηχανισμών και εργαλείων που θα διευκολύνουν τη χρηματοδότηση, την καινοτομία και τη διασύνδεση των επιχειρηματικών οικοσυστημάτων των δύο χωρών.

Να αναφέρω επίσης τη δημιουργία του Επιχειρηματικού και Επενδυτικού Συμβουλίου Ελλάδας – Ινδίας – Κύπρου (IGC Business & Investment Council) το 2025 που προσθέτει μια ακόμα διάσταση στη συνεργασία μας. Πρόκειται για μια κοινή πλατφόρμα για την προώθηση του εμπορίου, των επενδύσεων και της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών, που αποκτά ακόμα μεγαλύτερη  δυναμική με την ολοκλήρωση της Συμφωνίας Ελευθέρου Εμπορίου Ευρώπης – Ινδίας, καθιστώντας την Ελλάδα και την Κύπρο φυσικές πύλες εισόδου των ινδικών επιχειρήσεων προς την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και γέφυρες εξωστρέφειας για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προς την Ινδία.

ΣΕΒ και ΟΕΒ θα συνεχίσουν να εργάζονται στενά τα επόμενα χρόνια ώστε να ενισχυθεί η θετική αυτή πορεία και να ενισχυθεί η διμερής συνεργασία.

Ήδη η προσέγγιση αυτή ενισχύθηκε με την υλοποίηση οργανωμένης επιχειρηματικής αποστολής στη Λευκωσία, τον Μάρτιο του 2025, σε συνεργασία με θεσμικούς φορείς και την επιχειρηματική κοινότητα της Κύπρου. Σε συνέχεια αυτής της δυναμικής, αναμένεται το προσεχές διάστημα η υποδοχή αντίστοιχης επιχειρηματικής αποστολής

από την Κύπρο στην Ελλάδα, ανταποδίδοντας τη φιλοξενία και ενισχύοντας περαιτέρω τη διμερή επιχειρηματική συνεργασία, με στόχο τη δημιουργία σταθερών και μακροχρόνιων διαύλων εξωστρέφειας μεταξύ των δύο χωρών.

Τέλος, υπογράψαμε Μνημόνιο Συνεργασίας, επιβεβαιώνοντας τη βούλησή μας για συστηματικό συντονισμό, κοινές παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και από κοινού δράσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και την επιχειρηματική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Την ίδια στιγμή, σε πολιτικό επίπεδο, η Κύπρος, ως προεδρεύουσα χώρα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιδεικνύει αποτελεσματικότητα και νηφαλιότητα σε μια ομολογουμένως πολύ δύσκολη περίοδο, με τις γεωπολιτικές αναταράξεις να διαδέχονται η μία την άλλη και την ασφάλεια και  σταθερότητα να είναι πλέον το βασικό ζητούμενο.

Η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και θα έχουμε την ευκαιρία να αντλήσουμε χρήσιμες πληροφορίες από την εμπειρία της Κύπρου.  Την ίδια περίοδο, ο ΣΕΒ θα φιλοξενήσει τη διάσκεψη των Προέδρων της BusinessEurope, όπου αγαπητέ Γιωργο και Μιχάλη θέλουμε να αξιοποιήσουμε και τη δική σας εμπειρία για να μπορέσουμε να οργανώσουμε αυτήν τη σύσκεψη με την ίδια επιτυχία.

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για μια ακόμα φορά για την πρόκληση που απευθύνατε στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών να είναι σήμερα κοντά σας, επισφραγίζοντας τη στενή συνεργασία των δύο επιχειρηματικών συνδέσμων και τους κοινούς μας στόχους.

Σας ευχαριστώ.