Ολοκληρώθηκε το Women Forward Summit του ΣΕΒ
Η πρόοδος στην ισότητα απαιτεί δημόσιες πολιτικές, θεσμούς και επιχειρήσεις που μετατρέπουν τις δεσμεύσεις σε μετρήσιμες αλλαγές
Το Women Forward Summit του ΣΕΒ πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 10 Μαρτίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ανοίγοντας έναν θεσμικό και επιχειρηματικό διάλογο για τη σύνδεση της ισότητας των φύλων με την απασχοληση, την παραγωγικότητα και την αναπτυξιακή προοπτική.
Το συνέδριο άνοιξε με τρεις παρεμβάσεις που ανέδειξαν την κοινωνική, οικονομική, ιστορική και δημόσια διάσταση της ισότητας των φύλων και έθεσαν ένα κρίσιμο ερώτημα για την οικονομία και την κοινωνία: πώς η ισότητα των φύλων μπορεί να περάσει από τον συμβολισμό και την αξιακή αναγνώριση σε ουσιαστική εφαρμογή μέσα από δημόσιες πολιτικές και πρακτικές στις επιχειρήσεις και στην αγορά εργασίας.
Ανοίγοντας το συνέδριο, η Ράνια Αικατερινάρη, Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής και Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, υπογράμμισε ότι η αξιοποίηση του γυναικείου ανθρώπινου κεφαλαίου αποτελεί προϋπόθεση τόσο κοινωνικής ευημερίας όσο και οικονομικής ανάπτυξης.
Όπως σημείωσε, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες σε επίπεδο θεσμικού πλαισίου, το κρίσιμο ζητούμενο σήμερα είναι η εφαρμογή: στην εταιρική κουλτούρα, στις προαγωγές, στις αμοιβές, στη στήριξη του οικογενειακού εισοδήματος και της φροντιδας, καθώς και στις πολιτικές συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Παρουσιάζοντας τα ευρήματα έρευνας που πραγματοποίησε ο ΣΕΒ σε συνεργασία με την MRB σε 1.000 πολίτες, 193 γυναίκες-στελέχη και 382 επιχειρήσεις από όλους τους κλάδους, επισήμανε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υστέρηση στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας γενικά, και σε θέσεις ευθύνης ειδικότερα.
Η χώρα καταγράφει το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης γυναικών στην ΕΕ, ενώ το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, δύο στις τρεις γυναίκες-στελέχη θεωρούν ότι είναι πιο δύσκολο για μια γυναίκα να φτάσει σε ανώτερες διοικητικά θέσεις.
Αναφερόμενη στη σημασία της ισότητας για την οικονομία, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας θα μπορούσε να προσθέσει έως και 17 δισ. ευρώ στο ελληνικό ΑΕΠ ετησίως, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και τη δεξαμενή δεξιοτήτων που χρειάζεται η οικονομία για να αναπτυχθεί.
Η κα. Αικατερινάρη τόνισε ότι η δημόσια συζήτηση για τη γυναικεία ηγεσία πρέπει να μετατοπιστεί από τις μεμονωμένες ιστορίες επιτυχίας σε συστημικές λύσεις που δημιουργούν ίσες ευκαιρίες εξέλιξης. «Η επιτυχία των λίγων δεν σημαίνει ότι το σύστημα λειτουργεί για τις πολλές», σημείωσε, καλώντας επιχειρήσεις και Πολιτεία να μεταβούν από τις καλές προθέσεις σε μετρήσιμους στόχους και αποτελεσματικά πλαίσια στήριξης. «Δεν αναπτύσσεις γυναίκες ηγέτιδες ζητώντας τους να είναι εξαιρετικές. Τις αναπτύσσεις κάνοντας την ηγεσία δυνατή για αυτές», πρόσθεσε, κλείνοντας με το μήνυμα: «Οι γυναίκες δεν χρειάζεται να σπάνε οροφές. Χρειάζονται πλαίσια στήριξης που λειτουργούν.»
Ακολούθησε η Χριστίνα Κουλούρη, Ιστορικός, Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας και Πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου, με ομιλία με τίτλο «Η Ιστορία ως Πυξίδα: Γυναίκες και Εξουσία μέσα στον Χρόνο». Μέσα από μια ιστορική αναδρομή στον 20ό αιώνα, ανέδειξε τις μεγάλες μεταβολές που επέφεραν τη μαζική είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας, την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την κατοχύρωση πολιτικών δικαιωμάτων και τον εκδημοκρατισμό της οικογένειας. Όπως επισήμανε, η ιστορική οπτική επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τους αόρατους και συχνά άτυπους μηχανισμούς αποκλεισμού που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη θέση των γυναικών, ακόμη και όταν έχουν θεσπιστεί σημαντικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις.
Ακολούθησε ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης, με ομιλία με τίτλο «Η Γυναίκα στον Καθρέφτη της Δημόσιας Σφαίρας». Στην παρέμβασή του, εστίασε στον τρόπο με τον οποίο τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν τη δημόσια εικόνα της γυναίκας, επισημαίνοντας ότι η κοινωνική πρόοδος συχνά συνυπάρχει με στερεοτυπικές αναπαραστάσεις και έντονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Όπως σημείωσε, η ουσιαστική πρόοδος προϋποθέτει μια πιο ισορροπημένη δημόσια συζήτηση που να εστιάζει στις πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις.
Μετά τις εναρκτήριες ομιλίες, το πρόγραμμα του Συνεδρίου συνεχίστηκε με δύο πάνελ που ανέδειξαν τόσο την ανθρώπινη διάσταση της ισότητας όσο και το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο που τη στηρίζει. Από προσωπικές ιστορίες γυναικών που αμφισβήτησαν στερεότυπα και ξεπέρασαν εμπόδια, έως τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τη μισθολογική διαφάνεια και τη συμμετοχή των γυναικών στην οικονομία, η συζήτηση ανέδειξε ότι η ισότητα δεν αφορά μόνο τις ατομικές διαδρομές, αλλά και τα συστήματα που διαμορφώνουν τις ευκαιρίες.
Στο πάνελ έμπνευσης «Ιστορίες Θάρρους, Ανθεκτικότητας και Δυνατοτήτων: Από την Προσωπική Υπέρβαση στη Συλλογική Πρόοδο», γυναίκες που αμφισβήτησαν τα στερεότυπα και ξεπέρασαν τα εμπόδια στον τομέα τους μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους, αναδεικνύοντας ότι η ατομική πρόοδος πρέπει να γίνεται παράγοντας εξέλιξης για την κοινωνία και την οικονομία. Το πάνελ συντόνισε ο δημοσιογράφος Μάκης Προβατάς.
Η Ρία Βαγκλή, Διευθύντρια Τεχνικών Υπηρεσιών Ελληνικός Χρυσός, τόνισε: «Κατά την επαγγελματική μου πορεία, συνάντησα προκλήσεις αλλά και ανθρώπους που με βοήθησαν να εξελιχθώ. Και κατάφερα να εξελιχθώ όταν δε χρειάστηκε να πιέσω το χώρο να με δεχτεί. Αυτό χτίστηκε μέσω της αξιοπιστίας. Είναι σημαντικό οι εταιρείες να αφήνουν χώρο στους ανθρώπους τους να εξελιχθούν και ο Ελληνικός Χρυσός το κάνει. Έχουμε πολλά προγράμματα αυτή τη στιγμή για γυναίκες, τόσο στην ηγεσία όσο και τεχνικές θέσεις και αυτό βοηθά να προσελκύσουμε περισσότερες επαγγελματίες.»
Η Ελευθερία Μπερνιδάκη-Άλντους, Καθηγήτρια Deree και Αντιπρόεδρος Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, Μέλος Επιτροπής Ισότητας & Συμπερίληψης ΣΕΒ, ανέφερε: «Το ασυνήθιστο με μένα είναι ότι παρόλο που από μικρή ηλικία δεν έβλεπα, η ζωή μου όλη είναι μια σειρά από εμπειρίες που πλέον μεταλαμπαδεύω στα παιδιά. Αυτό που μαθαίνω στους μαθητές μου είναι πως είναι απίστευτο το τι μπορεί να κάνει κάποιος που στερείται μιας τόσο βασικής αίσθησης όπως η όραση. Το πιο έντονο στερεότυπο που έχω αντιμετωπίσει είναι το ότι ένας τυφλός άνθρωπος συνδέεται με αναπηρία και με την αίσθηση πως είναι ανήμπορος να κάνει πράγματα. Οι δάσκαλοι που συνάντησα ήταν φωτισμένοι άνθρωποι και με έκαναν κι εμένα να πιστεύω ότι όλα είναι δυνατά. Έτσι κυνήγησα την υποτροφία. Αυτά που εγώ τράβηξα στην προσπάθειά μου να διεκδικήσω το δικαίωμα στην εκπαίδευση, προσπάθησα να τα δώσω, ως παράδειγμα ζωής και διδασκαλίας. Γιατί όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην εκπαίδευση και σε όλες τις εκφάνσεις του βίου.»
Η Ευαγγελία Νέλλα, Σμήναρχος (Μηχανικός Ηλεκτρονικών), Διευθύντρια Επιτελικού Γραφείου Επιτελάρχη Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, μοιράστηκε: «Σε κάθε νέα γυναίκα που σκέφτεται να ακολουθήσει έναν δρόμο που “δεν είναι συνηθισμένος”, θέλω να πω: Μην περιμένεις να εξαφανιστούν τα στερεότυπα για να ξεκινήσεις. Ξεκίνα, και με την πορεία σου θα τα μετακινήσεις. Και σε κάθε οργανισμό, σε κάθε ηγετική ομάδα: Ακούστε διαφορετικές φωνές. Γιατί μέσα από τη διαφορετικότητα γεννιέται η καινοτομία, και μέσα από την καινοτομία η πρόοδος. Σήμερα, τιμούμε τις γυναίκες που άνοιξαν δρόμους πριν από εμάς. Αλλά έχουμε και ευθύνη: να αφήσουμε πίσω μας ένα περιβάλλον πιο δίκαιο, πιο ανοιχτό, πιο τολμηρό. Ως αξιωματικός, ως μηχανικός, ως γυναίκα, πιστεύω βαθιά ότι η δυνατότητα δεν έχει φύλο. Η ηγεσία δεν έχει φύλο. Το θάρρος δεν έχει φύλο. Υπάρχει όμως επιλογή. Και κάθε φορά που επιλέγουμε να προχωρήσουμε, να ηγηθούμε, να στηρίξουμε η μία την άλλη, να κάνουμε ένα ακόμη βήμα μπροστά.»
Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου, Σκηνοθέτις, δήλωσε: «Η ματαίωση είναι δομικό κομμάτι της τέχνης. Εμείς οι καλλιτέχνες, επειδή ταυτιζόμαστε με το έργο μας, η προσωπική αποτυχία πολλές φορές μεταφράζεται και σε επαγγελματική αποτυχία. Το βασικότερο είναι να δουλεύεις με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι, ώστε να επιμερίζεται το βάρος και της αποτυχίας αλλά και της επιτυχίας. Τα τελευταία χρόνια λειτουργούμε θεατρικό εργαστήρι αρχαίου δράματος στις φυλακές Κορυδαλλού. Οι κρατούμενοι έρχονται στο εργαστήρι με μεγάλο ενδιαφέρον και αν και τα ποσοστά αναλφαβητισμού είναι υψηλά, έχουμε επίσης υψηλή συμμετοχή. Κάνοντας αυτή την υπέρβαση και συμμετέχοντας, οι κρατούμενοι ζητούν από εμάς να μην τους κρίνουμε για αυτό που έκαναν χθες αλλά για αυτό που θέλουν αν είναι σήμερα.»
Η Τατιάνα Σταματελοπούλου, Captain A320 AEGEAN Airlines, επισήμανε: «Όταν μου είπαν ότι δεν μπορώ να εισαχθώ στη Σχολή Ικάρων γιατί δεν δέχονταν γυναίκες, έπρεπε να ακολουθήσω τον δρόμο της Πολιτικής Αεροπορίας. Δεν ήταν μια πράξη επανάστασης, αλλά μια συνειδητή επιλογή να βρίσκομαι σε αυτόν τον χώρο που ταίριαζε στις δεξιότητες μου και στην ιδιοσυγκρασία μου και να κάνω τη δουλειά μου όσο καλύτερα μπορώ. Και έπρεπε μέσα στα χρόνια να κάνω το κάτι παραπάνω, για να αποδείξω ότι δικαιούμαι να είμαι σε αυτό το χώρο.»
Στο πάνελ συζήτησης «Ευρωπαϊκές Πολιτικές για την Ισότητα: Τι Ισχύει και τι Αλλάζει», η συζήτηση εστίασε στα ευρωπαϊκά πλαίσια για την ισότητα, από τη σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων ως τις πολιτικές απασχόλησης και τη μισθολογική διαφάνεια, και στις προϋποθέσεις ώστε οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις να μετατρέπονται σε εφαρμόσιμες πολιτικές με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο. Το πάνελ συντόνισε η Ράνια Αικατερινάρη, Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής και Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου ΣΕΒ.
Η Christa Schweng, Chair of Permanent Group on Equality της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (EESC), σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά της τόνισε: «Η αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία αποτελεί θεμέλιο της ευρωπαϊκής πολιτικής ήδη από τη Συνθήκη της Ρώμης. Παρά την πρόοδο όμως, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει. Η νέα Οδηγία για τη Μισθολογική Διαφάνεια φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, όμως η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει ότι η κοινωνική της φιλοδοξία θα συμβαδίζει με την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.»
Η Thérèse de Liedekerke, Deputy Director General BusinessEurope, τόνισε πως «οι τρεις μεγάλες προτεραιότητες για την Ευρώπη είναι σαφείς: περισσότερη οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών, αντιμετώπιση των στερεοτύπων και επένδυση σε δεξιότητες και εκπαίδευση που οδηγούν σε πραγματικές ευκαιρίες». Όπως τόνισε, «αν θέλουμε πραγματική πρόοδο, πρέπει να χτυπήσουμε το πρόβλημα εκεί που ξεκινά: στα στερεότυπα, στην unequal κατανομή της φροντίδας και στην άνιση πρόσβαση των γυναικών στις δεξιότητες του μέλλοντος.»
Η Maureen Walsh, Vice Chair Irish Business and Employers Confederation και Managing Director DeCare, δήλωσε: «Οι επιχειρήσεις έχουν καθοριστικό ρόλο στο να ανοίξουν περισσότερες διαδρομές για τις γυναίκες — από τις δεξιότητες και την τεχνολογία μέχρι την ηγεσία. Οι νέες γενιές ζητούν περισσότερα από έναν εργοδότη: ζητούν σκοπό, αξίες και πραγματικές ευκαιρίες εξέλιξης. Αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις πρέπει να προσεγγίζουν την ισότητα. Η εμπειρία της Ιρλανδίας δείχνει ότι η πρόοδος έρχεται όταν υπάρχει διαφάνεια, λογοδοσία και συνεργασία κράτους και επιχειρήσεων. Δεν χρειάζονται πάντα ποσοστώσεις· χρειάζεται συνέπεια, μέτρηση και δέσμευση.»
Η ενότητα «Επιχειρηματική Ηγεσία με Αξίες: από τη Δέσμευση στην Πράξη» ανέδειξε τον ρόλο των επιχειρήσεων ως καταλυτών αλλαγής. Όπως αναδείχθηκε στη συζήτηση, η ισότητα δεν αποτελεί μόνο ζήτημα συμμόρφωσης ή εταιρικής εικόνας, αλλά στρατηγική επιλογή ηγεσίας που συνδέεται με την αξιοπιστία, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Στην εισαγωγική της ομιλία, η Φιλίππα Μιχάλη, Πρόεδρος & CEO NN Hellas, Μέλος Δ.Σ. ΣΕΒ και Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας & Συμπερίληψης του ΣΕΒ, τόνισε: «Η ισότητα στην εργασία δεν είναι απλώς θέμα συμμόρφωσης ή εταιρικής εικόνας· είναι δείκτης αξιοπιστίας και πραγματικής ηγεσίας. Πρόσφατη έρευνα του ΣΕΒ δείχνει ότι η παρουσία των γυναικών στην Ελλάδα αξιολογείται θετικά, ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία, η γυναικεία απασχόληση εξακολουθεί να βρίσκεται 10% χαμηλότερα από το ευρωπαϊκό ποσοστό. Όμως η πραγματική ισότητα δεν κρίνεται μόνο από την αριθμητική συμμετοχή, αλλά από τις ίσες ευκαιρίες και τις δυνατότητες εξέλιξης κάθε γυναίκας. Μόνο έτσι, μετατρέπεται σε μοχλό ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας.»
Στο πάνελ συζήτησης που ακολούθησε, το οποίο συντόνισε η ίδια, ο Γιάννης Καραγιάννης, Πρόεδρος Olympia Group, Μέλος Δ.Σ. ΣΕΒ και Πρόεδρος Επιτροπής ESG ΣΕΒ, ανέφερε: «Η ισότητα σε πολλές εταιρείες έχει κατακτηθεί. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες όπου οι γυναίκες αφιερώνουν σχεδόν διπλάσιο χρόνο από τους άνδρες στη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων. Αυτό επηρεάζει άμεσα τη συμμετοχή τους στην εργασία. Για να μπορέσουν οι γυναίκες να κάνουν καριέρα, χρειάζονται πραγματικές υποδομές στήριξης της οικογένειας, από παιδικούς σταθμούς μέχρι υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων. Επίσης, οι εταιρείες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι οι εργαζόμενες μητέρες έχουν λιγότερο διαθέσιμο χρόνο από τους άνδρες εξ ου και οι μέθοδοι αξιολόγησης δεν πρέπει να βασίζονται σε πόσες ώρες δουλεύει κανείς, αλλά στην ποιότητα της δουλειάς του.»
Η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, δήλωσε: «Η Ελλάδα έκανε ένα ουσιαστικό βήμα προόδου στη συμμετοχή των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια. Από το 11% το 2019 φτάσαμε, σε συνέχεια της νομοθεσίας για την εταιρική διακυβέρνηση και της πρότασης της ΕΚ για την ποσόστωση, στο 29%, ευθυγραμμισμένοι με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Αυτό αποδεικνύει ότι η νομοθεσία μπορεί πράγματι να επιταχύνει την αλλαγή. Το επόμενο βήμα, όμως, δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμους ούτε να προκύψει από κυβερνητικές αποφάσεις. Προϋποθέτει αλλαγή κουλτούρας μέσα στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι να περάσουμε από την τυπική συμμόρφωση στην ουσιαστική ενδυνάμωση των γυναικών σε εκτελεστικούς ρόλους και θέσεις ηγεσίας, όπως οι θέσεις CEO, όπου τα ποσοστά παραμένουν ακόμα χαμηλά, μόλις 7% στην Ελλάδα.Η εταιρική διακυβέρνηση δεν είναι απλώς ένας νόμος, είναι ο δρόμος για τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα που κάνει μια επιχείρηση πραγματικά ελκυστική στους επενδυτές και ανταγωνιστική.»
Η Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. της TITAN S.A., Γενική Γραμματέας Δ.Σ. ΣΕΒ και Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής ΣΕΒ, επισήμανε: «Η ισότητα των φύλων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως θέμα συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, αλλά ως στρατηγικός παράγοντας ανθεκτικότητας, βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας για τις επιχειρήσεις. Δεν αρκούν τα ποσοστά στα διοικητικά συμβούλια. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσθέσουν σε όλα τα επίπεδα ιεραρχίας τους περισσότερες γυναίκες, να θέσουν σαφείς στόχους για την ισότητα και να είναι υπόλογες για την πρόοδο. Το μεγαλύτερο στοίχημα για τις ηγεσίες των επιχειρήσεων είναι η συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων.»
Ο Δρ. Κυριάκος Σαμπατακάκης, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της Accenture και Μέλος Δ.Σ. ΣΕΒ, τόνισε: «Στην Accenture, το γεγονός ότι μια γυναίκα βρίσκεται στο τιμόνι μίας από τις πολυπληθέστερες εταιρείες παγκοσμίως αντικατοπτρίζει μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ηγεσία. Από νωρίς, θέσαμε ως οργανισμός ξεκάθαρους και μετρήσιμους στόχους για τη συμπερίληψη, επιβεβαιώνοντας ότι η ισότητα δεν αποτελεί απλώς αξία, αλλά βασικό μοχλό επιχειρηματικής επιτυχίας. Σήμερα, δεν χτίζουμε ομάδες μόνο βάσει δεξιοτήτων, αλλά με γνώμονα τη συμπληρωματικότητα των ατόμων συνδυάζοντας, για παράδειγμα, ανθρώπους με στρατηγική σκέψη, προσανατολισμό στη δράση ή έμφαση στην εκτέλεση. Παράλληλα, καθώς εισερχόμαστε στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, βλέπουμε τη δυναμική της στην ενθάρρυνση της γυναικείας συμμετοχής, όμως η ευθύνη παραμένει σε εμάς: δεν μπορούμε να εκχωρήσουμε την ηθική και τη συμπερίληψη στην τεχνολογία· η αλλαγή κουλτούρας απαιτεί ανθρώπινη ηγεσία και προσωπική δέσμευση.»
Η Αγάπη Σμπώκου, Διευθύνουσα Σύμβουλος PHAEA και Αντιπρόεδρος ΣΕΤΕ, δήλωσε: «Το ερώτημα δεν είναι αν οι γυναίκες συμμετέχουν στον Τουρισμό. Συμμετέχουν μαζικά. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ανεβαίνουν ιεραρχικά, αν έχουν πρόσβαση σε ρόλους ευθύνης και αν υπάρχει σαφές career path.» Στη συνέχεια επισήμανε πως: «στη χώρα μας το 85% των γυναικών έχει δεχθεί περιστατικά παρενόχλησης και μόνο το 6% το αναφέρει. Εμείς ως εταιρεία απαντάμε με αριθμούς: 91% των γυναικών μας αισθάνονται σωματικά ασφαλείς, 86% ψυχολογικά. Το gender pay gap είναι 1,5%, έναντι 13,5% του εθνικού μέσου όρου. Και όταν μια γυναίκα λαμβάνει άδεια μητρότητας, δεν βγαίνει από το οργανόγραμμα. Γιατί η ισότητα είναι μια συνειδητή επιλογή που γίνεται κάθε μέρα, με μικρές πράξεις που μετράνε.»
Η συζήτηση κατέδειξε ότι η ισότητα στις επιχειρήσεις προχωρά όταν η ηγεσία μετατρέπει τις αξίες σε διαδικασίες και τις δεσμεύσεις σε καθημερινές πρακτικές.
Ακολούθησαν δύο συζητήσεις για την καινοτομία και τις σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού. Επιχειρηματίες, ιδρύτριες και ανώτατα στελέχη ανέδειξαν πώς η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών ενισχύει τη δημιουργικότητα, την ποιότητα των αποφάσεων και τη βιώσιμη ανάπτυξη των οργανισμών.
Στο πάνελ «Με Όραμα και Καινοτομία: Το Επόμενο Κεφάλαιο της Ανάπτυξης», γυναίκες που δραστηριοποιούνται σε δυναμικούς τομείς της οικονομίας μοιράστηκαν εμπειρίες και προσεγγίσεις για τον ρόλο της καινοτομίας στην προώθηση της ισότητας.
Η Madlen Balatlian, Διευθύνουσα Σύμβουλος E-Satisfaction, ανέφερε: «Η ισχυρή εκπροσώπηση των γυναικών στις ηγετικές θέσεις χτίζεται σε κουλτούρες όπου η αξιοκρατία και οι ίσες ευκαιρίες αποτελούν δεδομένο. Είμαι αισιόδοξη ότι οι νέες γενιές φέρνουν ήδη μια πιο ανοιχτή και σύγχρονη αντίληψη ηγεσίας που μπορεί να επιταχύνει αυτή την εξέλιξη».
Η Ιωάννα Ζεργιώτη, Διευθύνουσα Σύμβουλος & Συνιδρύτρια PhosPrint P.C., Καθηγήτρια Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, δήλωσε: «Η παρουσία των γυναικών μειώνεται όσο ανεβαίνουμε τις βαθμίδες της ιεραρχίας, στην ακαδημαϊκή κοινότητα και τη βιομηχανία διεθνώς. Η ανατροπή αυτής της πραγματικότητας απαιτεί θεσμικές αλλαγές, εκπαίδευση, υπέρβαση στερεοτύπων, αλλά και γυναίκες που τολμούν».
Με τη σειρά της, η Έλενα Μπάρλα, Ιδρύτρια & Διευθύνουσα Σύμβουλος future brAIn, επισήμανε: «Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η πρόσβαση των startups με γυναίκες στην ιδρυτική τους ομάδα σε χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και σαφείς στόχους που θα ενισχύσουν ουσιαστικά τη γυναικεία παρουσία στο οικοσύστημα καινοτομίας».
Τέλος, η Ελένη Πενταφράγκα, Chief Strategy Officer & Μέλος Δ.Σ. ELPEN, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος Δ.Σ. Athens LifeTech Park,τόνισε: «Η καινοτομία δεν γεννιέται στην ομοφωνία. Γεννιέται όταν διαφορετικές εμπειρίες, κλάδοι και οπτικές γωνίες συναντιούνται γύρω από ένα κοινό πρόβλημα. Η ουσιαστική εκπροσώπηση των γυναικών στη λήψη αποφάσεων διασφαλίζει την πολυφωνία στο τραπέζι και δημιουργεί χώρο για συμπεριληπτικές, ανθεκτικές λύσεις».
Τη συζήτηση συντόνισε η Μυρτώ Λεγάκη, Σύμβουλος Ηγεσίας & Εταιρικής Ευεξίας, Women Leadership.
Στο επόμενο πάνελ με θέμα «Ισότητα στην Εργασία: Τι Λειτουργεί στην Πράξη», HR στελέχη μεγάλων οργανισμών συζήτησαν τις πολιτικές και πρακτικές που συμβάλλουν ουσιαστικά στην εξέλιξη και διατήρηση του γυναικείου ταλέντου. Την ενότητα συντόνισε η Χριστίνα Χαλκιαδάκη, CEO ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗΣ Α.Ε., Μέλος Επιτροπής Ισότητας & Συμπερίληψης ΣΕΒ.
Η Χριστίνα Λεϊμονή, EMEA Regional Director Microsoft, Μέλος Επιτροπής Ισότητας & Συμπερίληψης ΣΕΒ, ανέφερε «Για τη Microsoft, η ενδυνάμωση των γυναικών στην εποχή του AI είναι ζήτημα στρατηγικής ετοιμότητας των οικονομιών και της κοινωνίας. Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τον τρόπο που λαμβάνονται αποφάσεις και ασκείται ηγεσία — γι’ αυτό είναι κρίσιμο οι γυναίκες να έχουν ισότιμη πρόσβαση στις δεξιότητες που τη διαμορφώνουν. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως το AI for Women, επενδύουμε στοχευμένα σε AI και Digital skills, προσφέροντας υποτροφίες και εκπαιδευτικές ευκαιρίες που μειώνουν δομικά εμπόδια. Στόχος μας είναι περισσότερες γυναίκες τεχνολογικά έτοιμες να ηγηθούν και να διασφαλίσουν ότι το AI αναπτύσσεται υπεύθυνα και συμπεριληπτικά.»
Η Ελίζα Τσακανίκα, Integrated Talent Management SE Cluster Philip Morris, δήλωσε: «Η ισότητα στην εργασία δεν είναι θέμα πρόθεσης. Είναι θέμα σχεδιασμού. Οι οργανισμοί που προχωρούν πραγματικά μπροστά είναι εκείνοι που δημιουργούν συστήματα διαφανή και δίκαια. Συστήματα που επιτρέπουν σε κάθε άνθρωπο να εξελίσσεται με βάση το ταλέντο και την απόδοσή του. Στην Παπαστράτος, που φέτος συμπληρώνει 95 χρόνια διαδρομής, έχουμε δει στην πράξη ότι η πρόοδος δεν έρχεται στιγμιαία. Χτίζεται με συνέπεια, με επιλογές και με το θάρρος να εξελίσσεσαι μαζί με την κοινωνία γύρω σου. Γιατί τελικά, η ισότητα δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα ποιότητας αποφάσεων, καινοτομίας και βιωσιμότητας των επιχειρήσεων. Και όσο περισσότερο ανοίγουμε τον χώρο της ηγεσίας σε διαφορετικές οπτικές και εμπειρίες, τόσο πιο ισχυροί γίνονται οι οργανισμοί μας και τόσο πιο ανθεκτικές οι κοινωνίες μας.»
Ο Πάνος Τσιαντούλας, Chief People Officer OTE Group, επισήμανε: «Στον Όμιλο ΟΤΕ η ισότητα δεν είναι κανονιστική υποχρέωση, αλλά στρατηγική επιλογή. Ως ιδρυτικό μέλος της Χάρτας Διαφορετικότητας, υλοποιούμε το Women Empowerment Roadmap, συνδιαμορφωμένο από τις γυναίκες του Ομίλου, με leadership προγράμματα, mentoring και job shadowing. Ενισχύουμε την πρώιμη επαφή των κοριτσιών με την τεχνολογία μέσω STEM δράσεων, προσφέρουμε ευέλικτα μοντέλα εργασίας για εργαζόμενους με αυξημένες ανάγκες φροντίδας και διασφαλίζουμε ίση αμοιβή για τον ίδιο ρόλο. Δημιουργούμε ένα ισότιμο εργασιακό περιβάλλον, χτίζοντας ισχυρές ομάδες και ένα βιώσιμο μέλλον για όλους.»
Η Φραγκίσκη Μελίσσα, Chief Human Resources Officer & Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής Alpha Bank, Μέλος Επιτροπής Ισότητας & Συμπερίληψης ΣΕΒ,τόνισε: «Στην Alpha Bank, η ισότητα στον εργασιακό χώρο αποτελεί έμπρακτη δέσμευση. Δεν περιοριζόμαστε σε πολιτικές, αλλά υλοποιούμε στοχευμένες δράσεις που προάγουν τη συμπερίληψη και τις ίσες ευκαιρίες. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και mentoring, ενισχύουμε την ένταξη και ενδυνάμωση των γυναικών εντός και εκτός τράπεζας, διευρύνοντας την παρουσία τους σε θέσεις ευθύνης. Παράλληλα, προσφέρουμε ουσιαστικές παροχές και ευέλικτες πρακτικές που στηρίζουν την οικογένεια και την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Δημιουργούμε ένα σύγχρονο περιβάλλον σεβασμού, όπου κάθε εργαζόμενος μπορεί να εξελίσσεται ισότιμα.»
Κλείνοντας τις τοποθετήσεις, ο Βασίλης Χουλιάρας, HR Director EEMEA Barilla Group, Μέλος Δ.Σ. Barilla Hellas σημείωσε: «Η ισότητα στην εργασία στη Barilla δεν αποτελεί απλώς ένα σύνθημα, αλλά ένα ταξίδι μετασχηματισμού που χαρακτηρίζεται από συστηματικότητα, επιμονή, συνέπεια και μετρήσιμα αποτελέσματα. Οι αλλαγές στις πολιτικές και τις διαδικασίες, στα συστήματά μας και στον τρόπο λειτουργίας μας, καθώς και οι πρωτοβουλίες για την προώθηση των γυναικών — με αποκορύφωμα την επίτευξη της ισότητας αμοιβών το 2020 — οδήγησαν σε σημαντικές διεθνείς διακρίσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Catalyst Award, που συχνά αποκαλείται και “Νόμπελ της Διαφορετικότητας”, επιβεβαιώνοντας ότι οι αλλαγές μας έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο.»
Κατά την τοποθέτησή του, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος μίλησε για την ανάγκη να ενισχυθεί η συμμετοχή των γυναικών στην εργασία και να αρθούν τα στερεότυπα που εξακολουθούν να περιορίζουν τις ευκαιρίες τους. «Κουβαλάμε ακόμη πολύ στερεοτυπική προίκα για το τι σημαίνει “βιομήχανος”, “εφοπλιστής”, αλλά και για το τι σημαίνει γυναίκα στην κοινωνία. Αυτά τα στερεότυπα αποδυναμώνονται, αλλά παραμένουν. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί που θέλουμε, η πρόοδος όμως είναι υπαρκτή και είναι αποτέλεσμα κοινής προσπάθειας της κοινωνίας, του κράτους και των ίδιων των γυναικών. Παράλληλα, είναι και θέμα παιδείας. Η μόρφωση έχει μπερδευτεί με την παιδεία. Ασχολούμαστε όλοι να μορφώσουμε τα παιδιά μας, αλλά όχι να τους δώσουμε πραγματική παιδεία. Η ίδια η ελληνική οικογένεια — που μας έσωσε στην κρίση — είναι και το πρόβλημα: μεγαλώνει ακόμη τα κορίτσια και τα αγόρια με διαφορετικά στερεότυπα και διαφορετικές προσδοκίες. Οι γυναίκες είναι ίσες με τους άντρες. Πρέπει να το περάσουμε στα παιδιά μας και να ενθαρρύνουμε τα κορίτσια και τις γυναίκες να τολμήσουν περισσότερο, να διεκδικήσουν και να ονειρευτούν. Αυτό είναι το στοίχημα», επισήμανε μεταξύ άλλων ο κ. Θεοδωρόπουλος.
Στον Διάλογο Ηγεσίας με θέμα «Θεσμοί, Ηγεσία και Ισότητα σε έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο», συμμετείχαν επίσης η Κατερίνα Σακελλαροπούλου, τέως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ. και Πρόεδρος του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και η Μελίνα Τραυλού, Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και Πρόεδρος Neptune Group of Companies. Συντονιστής ήταν ο δημοσιογράφος Μάκης Προβατάς.
Όπως υπογράμμισε η κα Σακελλαροπούλου «Όταν μια γυναίκα βρίσκεται για πρώτη φορά σε μια τόσο υψηλή θέση, συχνά τραβάει την προσοχή για λόγους που δεν σχετίζονται με την ουσία του έργου της. Αυτό συνέβη και με εμένα. Αυτό δείχνει ότι τα στερεότυπα δεν έχουν εξαφανιστεί. Έχουν γίνει τεράστια βήματα. Δεν μπορούμε να λέμε ότι δεν έχει υπάρξει πρόοδος. Αλλά απομένουν πολλά ακόμη να γίνουν.»
Από την πλευρά της, η κα Μελίνα Τραυλού σημείωσε: «Ακόμη και σήμερα περιμένουμε από τη γυναίκα να συνδυάζει πολλούς ρόλους ταυτόχρονα: να είναι μητέρα, σύζυγος, επαγγελματίας και να πετυχαίνει σε όλα. Το παράδοξο είναι ότι η γυναίκα συχνά κρίνεται για κάθε έναν από αυτούς τους ρόλους, ενώ ο άντρας όχι. Και αυτή η διάκριση ξεκινά από την οικογένεια και από τα στερεότυπα που μεταδίδουμε στα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία». Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δική της διαδρομή, επισημαίνοντας: «Είμαι από πολύ μικρή στον χώρο της ναυτιλίας, σε ένα παραδοσιακά ανδροκρατούμενο περιβάλλον, και αντιμετωπιζόμουν ως εξαίρεση. Ωστόσο, δεν είδα ποτέ τον εαυτό μου ως κάτι διαφορετικό. Είμαι σε έναν χώρο που αγαπώ και κάνω το καλύτερό μου, όπως οποιοσδήποτε άνθρωπος αγαπά αυτό που κάνει». Τόνισε ακόμη την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας, σημειώνοντας ότι «Μία νοοτροπία που πρέπει να αλλάξει και στη ναυτιλία είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται επαγγελματικά η γυναίκα στη θάλασσα. Για εμένα δεν υπάρχει καμία διαφορά ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα όταν μιλάμε για ικανότητες και επαγγελματική αξία. Αυτό που χρειάζεται είναι ίσες ευκαιρίες και ίση εμπιστοσύνη». Κλείνοντας, παρομοίασε τη ναυτιλία με τη γυναίκα αναφέροντας ότι «Τόσο η δύναμη της ναυτιλίας, όσο και η δύναμη της γυναίκας πρέπει να γίνουν πιο ορατές στη σύγχρονη εποχή. Γιατί όταν γίνουν πιο ορατές, θα γίνει πιο ορατό και το καλό που προσφέρουν τόσο στην οικονομία, όσο και στην κοινωνία». Τέλος, ευχήθηκε να καταφέρουμε να ζήσουμε την ημέρα που δεν θα υπάρχει Ημέρα της Γυναίκας, αλλά Ημέρα του Ανθρώπου.
Νωρίτερα, στο πάνελ με θέμα «Κοινωνική Πολιτική για την Πραγματική Ζωή στην Ελλάδα», συζητήθηκε ο ρόλος των δημόσιων πολιτικών στη στήριξη της ισότητας στην εργασία και στην κοινωνία. Στη συζήτηση συμμετείχαν η Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, η Δόμνα Μιχαηλίδου, Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και η Άννα Διαμαντοπούλου, Πρόεδρος ΔΙΚΤΥΟ για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη και πρώην Ευρωπαία Επίτροπος & Υπουργός. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Βασιλική Σιούτη.
Η κα Κεραμέως αναφέρθηκε στις σημαντικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, καθώς και στις πολιτικές που υλοποιούνται για την περαιτέρω ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης και τη στήριξη της μητρότητας. Στο πλαίσιο αυτό δήλωσε: «Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας, η ανεργία στις γυναίκες βρισκόταν στο 22,1%. Τον τελευταίο χρόνο, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ελλάδας, το ποσοστό αυτό υποχώρησε σε μονοψήφιο επίπεδο. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι 260.000 γυναίκες, οι οποίες το 2019 βρίσκονταν εκτός αγοράς εργασίας, σήμερα εργάζονται. Παράλληλα, υλοποιούμε πρόγραμμα για 10.000 θέσεις εργασίας για γυναίκες, για το οποίο κατατέθηκαν 85.000 αιτήσεις από επιχειρήσεις. Σε όλα τα προγράμματα απασχόλησης που υλοποιούμε, οι γυναίκες έχουν σταθερά προτεραιότητα. Όχι επειδή είμαι γυναίκα, αλλά επειδή στον συγκεκριμένο τομέα εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Ταυτόχρονα, προχωρήσαμε σε ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη στήριξη της μητρότητας. Επεκτείναμε την άδεια μητρότητας από 6 σε 9 μήνες, αναγνωρίζοντάς την για πρώτη φορά και σε αγρότισσες και ελεύθερες επαγγελματίες που μέχρι σήμερα δεν τη διέθεταν, θεσπίσαμε ειδική άδεια για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, θεσπίσαμε τη δυνατότητα μεταβίβασης μέρος της άδειας στον πατέρα, προβλέψαμε τη δυνατότητα για 4ήμερη εργασία όλο τον χρόνο. Γιατί η Πολιτεία οφείλει να στέκεται δίπλα στη γυναίκα σε κάθε βήμα της ζωής της.»
Η κα Μιχαηλίδου δήλωσε: «Το δημογραφικό είναι μια πολυπαραγοντική εξίσωση. Δεν λύνεται με ένα μέτρο, ούτε με μία πολιτική. Το ζητούμενο είναι να κάνουμε τη δημιουργία οικογένειας πιο εφικτή, πιο άνετη και τελικά πιο θελκτική. Και αυτό περνά τόσο από την πολιτεία όσο και από την ευθύνη του εργοδότη. Εμείς προχωρήσαμε σε μια δημογραφική φορολογική μεταρρύθμιση, όπου μια πολύτεκνη οικογένεια έχει μηδενικό φορολογικό συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Είναι μια πολύ συγκεκριμένη επιλογή με δημογραφικό παρονομαστή. Όμως, δεν αρκεί να βοηθήσουμε οικονομικά μια οικογένεια. Πρέπει να ενισχύσουμε και τις υπηρεσίες φροντίδας, ώστε μια μητέρα που εργάζεται να μην είναι μόνη της απέναντι στο βάρος των παιδιών, των ηλικιωμένων ή των ατόμων με αναπηρία.»
Η κα Διαμαντοπούλου σημείωσε: «Δύο είναι τα κρίσιμα σημεία για τη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία: η φροντίδα του παιδιού και η φροντίδα του υπερήλικα. Η καθολική πρόσβαση στους παιδικούς σταθμούς μπορεί να προσθέσει από 1,5% έως 3% στο ΑΕΠ κάθε χρόνο. Από την άλλη, η φροντίδα των υπερηλίκων είναι ένα τεράστιο αόρατο βάρος γιατί αφορά κυρίως γυναίκες άνω των 45 και 50 ετών, οι οποίες εγκαταλείπουν εργασία και καριέρα για να φροντίσουν γονείς και ηλικιωμένους. Υπολογίζεται πως για να βρίσκονται όλα τα βρέφη σε σταθμούς, χρειαζόμαστε ακόμα περίπου 4.000 παιδικούς σταθμούς. Το κόστος είναι γύρω στα €600 εκατ., λιγότερο από €1 δισ. Δεν είναι ποσό που η χώρα δεν έχει. Στην επόμενη προγραμματική περίοδο έχουμε €77 δισ. Αν βάλουμε στόχο και χρονοδιάγραμμα για τις υποδομές φροντίδας από τη γέννηση έως την τρίτη ηλικία, μπορούμε να αλλάξουμε τα δεδομένα για τις γυναίκες και για τη χώρα.»
Tο Women Forward Summit του ΣΕΒ ολοκληρώθηκε με πάνω από 600 συμμετέχοντες και 36 ομιλητές από τον χώρο της πολιτικής, της επιχειρηματικότητας, των ευρωπαϊκών θεσμών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών και έκλεισε με την κοινή διαπίστωση ότι η πρόοδος στην ισότητα απαιτεί ταυτόχρονα δημόσιες πολιτικές, θεσμούς και επιχειρηματική ηγεσία που μετατρέπουν τις δεσμεύσεις σε μετρήσιμες αλλαγές στην εργασία και στην κοινωνία.
