Γ.Ε.ΜΗ.: Το νέο πλαίσιο κυρώσεων και η μετάβαση στην εποχή της πλήρους διαφάνειας και αξιοπιστίας
Ελένη Αθανασάκη
Προϊσταμένη Τμήματος ΓΕΜΗ και ΥΜΣ
Υπουργείο Ανάπτυξης
Άρθρο στο Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο ΣΕΒ – Ρυθμιστικό Περιβάλλον και Επιχειρήσεις – 29 Δεκεμβρίου 2025
Με τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 46982/2025 (ΦΕΚ Β’ 3542/08-07-2025), η Ελλάδα ολοκληρώνει την πλήρη εναρμόνισή της με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την εταιρική διαφάνεια και τη λειτουργία των εμπορικών μητρώων. Η νέα απόφαση καθορίζει τα κριτήρια επιβολής και το ύψος των διοικητικών κυρώσεων σε επιχειρήσεις που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις δημοσιότητας στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.). Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει την αξιοπιστία της αγοράς, προστατεύει τους συναλλασσόμενους και προσφέρει ένα περιβάλλον δικαιοσύνης και υγιούς ανταγωνισμού.
Η καθυστέρηση της χώρας μας να εφαρμόσει πλήρως το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο οφείλεται κυρίως στις χρονοβόρες διαδικασίες μετάβασης από το παλαιό, πολύπλοκο και κατακερματισμένο σύστημα δημοσιότητας σε ένα σύγχρονο, ενιαίο και ψηφιακό μητρώο. Η διαδικασία αυτή περιλάμβανε την κατάργηση των Βιβλίων Εταιρειών στα Πρωτοδικεία, του Μητρώου Ανωνύμων Εταιρειών στις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, του Μητρώου των συνεταιρισμών στα Ειρηνοδικεία, καθώς και την παύση των υποχρεωτικών δημοσιεύσεων πράξεων στο ΦΕΚ ΑΕ & ΕΠΕ και των οικονομικών καταστάσεων σε έντυπα μέσα. Παράλληλα, απαιτήθηκαν εκτεταμένες παρεμβάσεις ψηφιοποίησης των διαδικασιών και εκπαίδευση των στελεχών των Υπηρεσιών Γ.Ε.ΜΗ. των Επιμελητηρίων, οι οποίες πλέον αποτελούν το μοναδικό σημείο εξυπηρέτησης για εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις.
Η Υπουργική Απόφαση προβλέπει μεταβατική περίοδο από τις 8 Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, κατά την οποία δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα. Σε αυτό το στάδιο, το Υπουργείο Ανάπτυξης δίνει έμφαση στην ενημέρωση και στην υποστήριξη των υπόχρεων, ώστε να τακτοποιήσουν έγκαιρα τις εκκρεμότητές τους. Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου δεν είναι κατασταλτική αλλά προληπτική: στόχος είναι η διαμόρφωση μιας κουλτούρας συμμόρφωσης και όχι η επιβολή οικονομικών βαρών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι διοικητικές κυρώσεις ενεργοποιούνται, ωστόσο η εφαρμογή τους συνοδεύεται από δικλείδες προστασίας για τους συνεπείς υπόχρεους Συγκεκριμένα: α) δεν επιβάλλεται πρόστιμο αν η επιχείρηση υποβάλει αυτοβούλως μια εκκρεμή ή λανθασμένη πράξη πριν τον εντοπισμό της παράβασης από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. και β) μετά τον εντοπισμό της παράβασης, οι επιχειρήσεις έχουν προθεσμία δέκα εργάσιμων ημερών για να συμμορφωθούν χωρίς καμία επιβάρυνση. Η πρόβλεψη αυτή προωθεί τη συνεργασία και περιορίζει το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις.
Ο υπολογισμός των προστίμων βασίζεται σε αντικειμενικά και αναλογικά κριτήρια: το μέγεθος της εταιρείας, τον νομικό τύπο, το αν είναι ενεργή ή σε εκκαθάριση, καθώς και το αν ανήκει στις εταιρείες δημοσίου ενδιαφέροντος (όπως εισηγμένες εταιρείες στο χρηματιστήριο, ΔΕΚΟ, τράπεζες και ασφαλιστικές). Σημαντική εξαίρεση αποτελούν οι ατομικές επιχειρήσεις, οι οποίες, παρότι υποχρεούνται σε εγγραφή στο Γ.Ε.ΜΗ., δεν έχουν υποχρεώσεις δημοσιότητας και συνεπώς δεν επιβαρύνονται με πρόστιμα.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης καλεί όλες τις επιχειρήσεις να συμβάλουν ενεργά στην τήρηση ενός αξιόπιστου και επικαιροποιημένου μητρώου. Η ορθή ενημέρωση του Γ.Ε.ΜΗ. δεν αποτελεί μόνο νομική υποχρέωση, αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση για την ενίσχυση της ασφάλειας των συναλλαγών, την προσέλκυση κεφαλαίων και την αναβάθμιση της διεθνούς εικόνας της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Το νέο πλαίσιο δημιουργεί τις συνθήκες για μια αγορά πιο ανοιχτή, διαφανή και ανταγωνιστική – μια εξέλιξη που ωφελεί συνολικά την επιχειρηματικότητα της χώρας.
